Met ontzettend veel plezier hebben we in de afgelopen weken veel vrouwengroepen in Timal bezocht. Een belangrijk onderdeel vormde steeds de terugblik op de 57 vakopleidingen die in de afgelopen 4 maanden door bijna 1.200 vrouwen zijn gevolgd. We hebben daar leuke en enthousiaste reacties op gekregen. Vaak werden er zakken vol veelkleurige gebreide mutsen, dassen, handschoenen en zelfs al een vestje met veel trots geshowd. Allemaal resultaten van de breicursussen die zijn gegeven. In Saramthali lieten twee jonge vrouwen, die een cursus naaien (tailoring) hadden gevolgd, trots de jurken zien die ze aan hadden en die ze zelf hadden gemaakt. Toen we in Mechchhe langs een veldje reden waarop bonen stonden riep Durgamaya, de women mobilizer uit Mechchhe, enthousiast uit: “kijk deze vrouw heeft de cursus organic vegetable farming gevolgd!”.
Nog mooier zijn de verhalen van vrouwen die ook al daadwerkelijk zijn begonnen om hun nieuwe kennis in de praktijk te brengen: naaisters die een winkeltje hebben geopend, tapijtenknoopsters en breisters die een eerste opdracht binnen hebben. En natuurlijk zijn er nieuwe vragen: hoe moeten we onze kaarsen verkopen en kunnen we ook verdiepingscursussen volgen zodat we nog beter leren breien, naaien, groenten kweken, geiten fokken, en hoe kunnen we aan de druppelirrigatiesystemen komen waar we tijdens de cursus organic vegetable farming over zijn geïnformeerd, etc?
Om op die nieuwe vragen in te spelen is o.a. besloten om in het najaar, na de regentijd, een tweede programma van vakopleidingen uit te voeren; met nieuwe cursussen (zoals paddenstoelen kweken) en met verdiepingscursussen. En in de komende maanden zal een aantal mobilizers een cursus value chain en marketing volgen, zodat zij vrouwen kunnen begeleiden en adviseren over het verkopen van hun producten in de stad. Tenslotte is met de vrouwenorganisatie STB afgesproken dat zij zelf een project voor de aanschaf van ca. 200 druppelirrigatiesystemen zullen uitvoeren. Sathsathai zal alleen bijdragen aan de opleiding van een viertal motivators die vervolgens als een soort consultants kunnen voorzien in voorlichting en advisering over de aanleg en het gebruik van de systemen.
Vrouwenbeweging langzaamaan op eigen benen
Ruim een jaar geleden is de vrouwenadviescommissie voor de regio Timal – kortweg STB – opgezet. Het uiteindelijke doel is dat deze organisatie van de vrouwen van Timal zich ontwikkelt tot een sterke, onafhankelijke vrouwenbeweging die zelf is staat is om bij te dragen aan de verbetering van de leefomstandigheden van de vrouwen van Timal en daarvoor zelf de kennis en de financiën weet te vinden. De stichting Sathsathai wil er alles aan doen om vooral de 7 women mobilizers en de field coördinator zover op te leiden dat ze het zelf ook kunnen. Dat gaat langzaam. De komende maanden worden weer cursussen project management, communicatie, teambuilding, leiderschap, women empowerment, value chain, marketing, e.d. georganiseerd.
En er wordt gewerkt aan het formaliseren van de STB, die nog niet is geregistreerd. Afgesproken is dat de procedure in gang wordt gezet om in september/oktober een formele saving and credit cooperative society (SACCOS) van en voor vrouwen van Timal op te richten. Dit wordt een zgn. “multipurpose” SACCOS: ten eerste moet deze zich ontwikkelen tot professionele, regionale microfinancieringsbank van vrouwen – als een paraplu over de 63 kleine lokale micofinanceringsgroepen voor vrouwen – waardoor ook de duurzaamheid van de microfinancieringsorganisatie in Timal wordt gewaarborgd. Ten tweede moet deze SACCOS de belichaming worden van een sterke, onafhankelijke vrouwenbeweging, die zich inzet voor de belangen van de vrouwen van Timal. De field coördinator en de women mobilizers worden onderdeel van de SACCOS; deze wordt hun formele thuisorganisatie.
Naast een trainingsprogramma om de betrokken mobilizers, field coördinator en leden van STB op te leiden om hun toekomstige verantwoordelijkheden ook aan te kunnen, zal de komende maanden ook worden onderzocht of voor het vrouwenprogramma een partner gevonden kan worden die in de toekomst kan optreden als (mede)financier van projecten en die kan bijdragen aan de verdere ontwikkeling van de ‘human resources’ van de SACCOS. We worden daarbij geholpen door Daan Boom, directeur kennismanagement van ICIMOD, die bereid is zijn netwerk voor ons open te stellen en voor introducties te zorgen.
Wat we onze programmamanager Sangram Jit Lama vooral duidelijk proberen te maken is dat alle kennis en geld die in de toekomst nodig zijn voor de ontwikkeling van de vrouwen van Timal – en vooral voor de ontwikkeling van inkomengenererende activiteiten door de vrouwen – in Nepal zelf gevonden kunnen worden. De rol van Sathsathai is vooral de vrouwen daarin de weg te wijzen en op weg te helpen. Vanaf 2012 zullen ze het zelf moeten kunnen.
Een belangrijke stap daarin is dat de houding “wij zijn arm en onderontwikkeld en help ons alsjeblieft” verandert in een zelfbewuste houding van vrouwen die weten wat ze willen, die een goed en aansprekend ontwikkelingsprogramma hebben en naar een ontwikkelingsorganisatie durven te stappen met een presentatie van hun programma en een uitnodiging om samen te onderzoeken of samenwerking mogelijk is. Vanuit gelijkwaardigheid en met de opzet om een ontwikkelingsorganisatie uit te dagen hun eigen doelstellingen te verbinden aan lokale ontwikkelingswensen en hun kennis en middelen te koppelen aan lokale kennis en organisaties zodat 1+1 drie kan worden.
Eerste eigen projecten van en door STB
Sathsathai probeert “zeggen” en “doen” zoveel mogelijk samen te laten gaan. Om de vrouwenbeweging het gevoel te geven dat ze zelfstandig in staat zijn om een project uit te voeren, gaan ze daarom de komende maanden met het volgende aan de slag:
1. gebleken is dat 200 van de ca. 250 vrouwen die in de afgelopen maanden een cursus organic vegetable farming hebben gevolgd een druppelirrigatiesysteem willen hebben. Zo’n systeem stelt ze in staat om ook in de droge periode (oktober-april) groenten te verbouwen. We hebben afgesproken dat STB zelf een project opzet om te inventariseren wie precies mee wil doen, dat ze zelf een aanvraag indient bij de overheid voor subsidie en zelf de materialen inkoopt en distribueert. Het enige onderdeel dat Sathsathai voor haar rekening neemt is de opleiding van 3-4 zogenoemde motivators, die voorlichting kunnen geven en kunnen adviseren over het gebruik van een druppelirrigatiesysteem. We zijn heel benieuwd of we tijdens ons volgende bezoek in november al druppelirrigatiesystemen in werking zien!
2. de leden van de STB, vooral de 7 women mobilizers, willen ontzettend graag hun Engels verbeteren, zodat ze rechtstreeks met ons kunnen communiceren, maar ook om Engelse boeken te kunnen lezen (bijna alle studieboeken en vakliteratuur in Nepal zijn in het Engels) en om gebruik te kunnen maken van internet.
We hebben field coördinator Usha en programmamanager Sangram in contact gebracht met een Nepalese organisatie die bemiddelt tussen vrijwilligers uit Engeland en de VS, die voor langere tijd in Nepal (Engelse) les willen geven. Ook hebben we ze op weg geholpen met de invulling van het aanvraagformulier. Verder moeten ze het zelf doen. En we hopen natuurlijk dat we tijdens ons bezoek in november kennis kunnen maken met de door STB geregelde vrijwilliger….
Go home!
Onze kruidenier, een hardwerkende man die ook een eigen bakkerij heeft, was heel duidelijk toen hij zei “ga naar huis en neem al die andere buitenlanders met je mee”. Hij bedoelde het niet onaardig, maar gaf daarmee uitdrukking aan een diep gevoelde irritatie over het gebrek aan vrijwel alles wat nodig is om Nepal verder te helpen. Gebrek aan elektriciteit, gebrek aan water, tekort aan benzine, nauwelijks wegen, een onmachtige regering, altijd maar vechtende politieke partijen en een alom aanwezige corruptie. Naar zijn overtuiging zijn er in Nepal een paar dingen nodig:
1. alle buitenlanders weg;
2. alle festivals afschaffen en daarvoor in de plaats 14 dagen vakantie per jaar voor iedereen rond het belangrijkste festival Dashain;
3. alle Nepalezen aan het werk: 6 dagen in de week en 8 uur per dag.
Volgens onze kruidenier kan Nepal zich alleen op deze manier ontwikkelen. Nepalezen moeten het zelf doen. Buitenlanders maken ze lui en door alle vrije dagen vanwege de honderden festivals wordt er nauwelijks gewerkt.
We hebben het gevoel dat er veel waarheid in zijn opmerking schuilt.
Enthousiaste Annette
We kregen een enthousiast telefoontje van Annette, onze vice-voorzitter. Ze was met een truck vol toiletpotten, PVC pijpen, golfplaten, etc. – allemaal bouwmaterialen voor toiletten – meegereden naar Saramthali en was onder de indruk van de efficiënte werkwijze van onze uitvoeringsorganisatie voor toiletten en rookvrije kooktoestellen, SaBiNe. Nooit eerder hebben we in de praktijk gezien hoe de aanvoer van materialen verloopt. Ze worden gekocht in Banepa en opgeladen op een kleine vrachtwagen die ze de bergen in brengt.
Annette meldde dat de coördinator van SaBiNe in de vrachtwagen zat en een lijst bij zich had van de plaatsen waar moest worden afgeladen en voor hoeveel gezinnen. Bij aankomst werd getoeterd en kwamen meteen daarna mensen aangelopen – meestal vrouwen – die hun materialen in ontvangst namen. Vervolgens droegen zij de zakken cement, de toiletpotten, de PVC-pijpen en de golfplaten op hun rug de berg op of de berg af, afhankelijk van waar ze wonen. Dit ritueel herhaalde zich enkele malen totdat alle materialen waren verdeeld. Gecoördineerd, ordelijk en gedisciplineerd. Chapeau voor SaBiNe!
Gewoon leuk: duizenden boeken bestellen
Omdat de eerste 30 bibliotheekjes voor de vrouwen van Timal zo’n succes zijn gebleken zullen er de komende maanden nog eens 22 worden georganiseerd. Daarmee wordt bereikt dat de bereikbaarheid en de aantrekkelijkheid van de bibliotheekjes voor de vrouwen optimaal wordt. Niet te ver lopen en met een aanbod dat aansluit op hun belangstelling. Een telefoontje en een mail naar de communicatieafdeling van de VN in Kathmandu (UNIC) leverde per omgaande een positieve reactie op: ze doen hun best om weer van alle VN-organisaties publicaties te verzamelen.
Met onze programmamanager naar een grote boekhandel om duizenden boeken te bestellen. Dat is in Nepal geen eenvoudige opdracht, want van alle titels moeten resp. 52 of 22 exemplaren worden geleverd en er bestaat geen Centraal Boekenhuis waar even een order kan worden geplaatst!
De oudere vrouwen in Timal blijken veel plezier te beleven aan eenvoudige boekjes met veel plaatjes en grote letters – eigenlijk boekjes voor kinderen – die de vorige keer zijn geleverd door Room to Read. Dit is een Amerikaanse organisatie met als missie: “changing the World starts with educating children”. Voor ongeveer € 750,– reden we er weg met bijna 1.300 boekjes in een bijna volledig door zijn veren zakkende oude taxi. De oudere vrouwen in Timal zullen er weer blij mee zijn.
Soms een beetje zat
Zes weken hard werken in een ontwikkelingsland levert naast veel plezier ook met enige regelmaat momenten van forse irritatie en frustratie op. Als er weer geen elektriciteit is (14 uur per dag!) en zeker als het ook nog eens wegvalt in die paar uurtjes dat het er wel zou moeten zijn, omdat het onweert of omdat er werkzaamheden worden uitgevoerd. Als je alsmaar rekening moet houden dat het water opraakt en je zelfs de wc niet meer door kunt trekken, terwijl het de laatste weken bijna dagelijks met bakken uit de lucht viel. Als je in de krant leest dat er nog steeds geen regering is, de grondwet weer niet klaar zal zijn op 28 mei (had vorig jaar op die dag al vastgesteld moeten zijn), als de belangrijkste corruptiezaak waarbij de hele politietop betrokken lijkt te zijn vlak voor afronding van het onderzoek wordt gedwarsboomd met een besluit om de onderzoeksrechter over te plaatsen naar een andere functie en als de misdadige voormalige kroonprins die dit voorjaar weer eens heeft geschoten op een familie die hem niet aanstond van de rechter te horen krijgt dat hij hem niet vervolgt als hij belooft “het niet nog eens te zullen doen”. Als je weer vastzit in het chaotische verkeer, terwijl het land toch zucht onder een enorm benzinetekort en er bij iedere pomp die wat benzine heeft urenlange rijen wachtende auto’s en motoren staan. Soms ben je het wel eens een beetje zat dat er nauwelijks iets of iemand is dat/die werkt.
Maar wat kun je dan genieten van een bhanda, waarbij de hele samenleving een dag wordt stilgelegd omdat één of andere etnische groep aandacht vraagt voor haar rechten (van plichten hebben ze nooit gehoord). Samen op de fiets over verlaten straten fietsen, waar je de dag ervoor nog nauwelijks doorheen kon komen – en de dag erna ook weer niet.
Volgend weblog uit Nederland
Ons bezoek aan Nepal zit er weer bijna op. Donderdag vliegen we naar huis. De komende dagen gaan we ons appartement weer inpakken en afsluiten. En ons volgende weblog komt dus weer gewoon uit Nederland.
Wilt u meer weten over de activiteiten van de stichting Sāthsāthai in Nepal? Kijk dan eens op www.Sāthsāthai.com.