Hoe het komt? Misschien door de weinig zomerse zomer. Feit is dat het programma voor ons bezoek aan Nepal in het najaar al bijna klaar is. In ieder geval het deel dat betrekking heeft op de veldbezoeken. Deze worden vooral uitgevoerd door Annette – onze vicevoorzitter – en Ineke – een vrijwilligster die 4 weken met Annette in de regio Timal gaat monitoren. Alle 22 nieuwe bibliotheekjes zullen worden bezocht, evenals een aantal bibliotheekjes waarvan we zeker willen weten dat ze goed functioneren. Er worden tientallen microfinancieringsgroepen bezocht om een indruk te krijgen van het effect van de eerste serie vakopleidingen, waaraan zo’n 1200 vrouwen hebben deelgenomen. Hoeveel vrouwen zijn daardoor een eigen bedrijfje begonnen? Levert dat hun gezinnen ook wat extra inkomen op? Om wat voor soort bedrijfjes gaat het? Wat zijn de problemen waar de vrouwen tegenaan lopen? Allemaal vragen waar je in rechtstreeks contact met de vrouwen de beste antwoorden op krijgt. We zijn heel benieuwd.
Ineke zal in Timal ook toiletten en rookvrije kooktoestellen gaan bekijken. Zijn ze goed gebouwd? Hoe zien ze eruit? Worden ze goed gebruikt en onderhouden?
Afgelopen vrijdag zijn we bij haar geweest en is ze overladen met informatie over de projecten, over wat ze kan aantreffen, waar ze zich op moet voorbereiden, wat we van haar verwachten en ga zo maar door. Arme Ineke, maar ze zei blij te zijn met alle informatie en het bijzonder te vinden dat we zoveel kennis en ervaring met haar delen. Ze voelt zich lid al van de club en kijkt ernaar uit om naar Timal te gaan. Tegen een verblijf van bijna vier weken in het gebied ziet ze niet op. Vier weken lang nauwelijks gelegenheid om je te wassen, steile hellingen op en af, iedere dag Dhal Bhat eten, afwachten hoe (eenvoudig) je slaapplaats is, met de kippen op en van stok ….. Ineke ziet het allemaal wel gebeuren en verwacht dat ze het prima zal kunnen rooien. Wij zijn ontzettend blij met zo’n vrijwilligster! Let op de weblogs in november om te lezen hoe het Ineke vergaat in de bergen en bij de vrouwen van Timal.

Een vakopleiding voor nog eens ruim 1400 vrouwen
In de afgelopen weken was sprake van intensief mailverkeer tussen onze programmamanager in Nepal, Sangram Jit Lama, en de voorzitter van Sāthsāthai. Samen hebben ze een enorme puzzel opgelost. En het resultaat mag er zijn: met een budget van ca. € 18.000,– worden 60 vakopleidingen voor vrouwen georganiseerd. In deze tweede serie vakopleidingen – die in de periode november 2011 – april 2012 zal worden uitgevoerd – is plaats voor in totaal 1452 deelneemsters. Het programma bestaat uit:
. een aantal vervolgcursussen op de eerste serie vakopleidingen (waaraan 1200 vrouwen hebben deelgenomen) over geiten en buffels fokken, biologisch groenten kweken, bijen houden, breien, naaien, borduren en tapijten knopen;
. een aantal nieuwe cursussen, zoals medicinale planten en kruiden kweken, paddenstoelen kweken, fruit telen, voedselverwerking, kippen fokken, zeep maken, bamboe producten maken en patchwork.
Ook is een programma gemaakt voor het opleiden van een aantal experts. Dit zijn zogenoemde train-de-trainers (TOT) opleidingen. De vrouwen die deze opleidingen volgen treden daarna op als trainster voor de vrouwengroepen in Timal. Voor een budget van rond de € 2.500,– volgen in de komende maanden:
. 2 vrouwen een cursus die opleidt tot "animal health worker";
. 2 vrouwen een expertcursus biologisch groenten kweken;
. 2 vrouwen een expertcursus medicinale planten en kruiden;
. 2 vrouwen een cursus motivator water harvesting en druppelirrigatie;
. 2 vrouwen een cursus zeep maken;
. een aantal vrouwen een cursus expert value chain (hoe organiseer je de keten van producent tot consument?);
. de eerste 30 vrouwen die naar aanleiding van de eerste serie vakopleidingen een druppelirrigatiesysteem of een kas hebben aangeschaft een expertcursus biologisch kweken van off-season groenten.
Tenslotte is ook een programma opgezet voor de 63 microfinancieringsgroepen: naast de maandelijkse trainingen over de ins en outs van microfinanciering worden er in de tweede helft van dit jaar trainingen georganiseerd over onder andere
. marketing en value chain;
. elektriciteit in en om het huis;
. waterharvesting en druppelirrigatie.

We zijn best een beetje trots dat we zo'n tweede programma vakopleidingen voor vrouwen kunnen uitvoeren. En natuurlijk heel er blij dat verschillende sponsors in Nederland dit weer mogelijk maken.

SPAR maar dan anders
Anders dan de naam doet vermoeden heeft de Stichting Projectactie Rheden niets te maken met de bekende grutter. Deze SPAR verstrekt kleine subsidies aan goede doelen stichtingen in de gemeente Rheden. Hoewel de stichting Sāthsāthai gevestigd is in de gemeente Doesburg, hebben we in onze beginjaren een paar keer een subsidie van de SPAR ontvangen. Dat was erg belangrijk, omdat we toen nog weinig ervaren waren met fondsenwerving. Twee weken geleden organiseerde SPAR een avond voor door hen gesponsorde stichtingen om ervaringen en tips uit te wisselen. Een hele nuttige avond. Ook goed om te zien en te horen met hoeveel passie ook anderen zich belangeloos inzetten voor de minder bedeelde medemens ver weg. De verschillen in aanpak en werkwijze zijn groot, maar de grote betrokkenheid hebben we allemaal als gemeenschappelijke noemer.

Samenwerking tussen Sāthsāthai en Microkrediet voor Moeders: 1+1=3
De afspraak is gemaakt: direct na de zomer gaan we proberen spijkers met koppen te slaan in het belang van een gezondere toekomst van de vrouwen en hun gezinnen in Timal. Het uitgangpunt is eigenlijk heel eenvoudig:
- Microkrediet voor Moeders (MvM) wil graag in samenwerking met een Nepalees ziekenhuis (Dhulikhel Hospital) een groot programma gezondheidsvoorlichting realiseren en hun centrale vraag is “hoe bereiken we de vrouwen?”;
- met medewerking van de stichting Sāthsāthai zijn in de regio Timal ca. 3.500 vrouwen georganiseerd in 63 microfinancieringsgroepen, is sprake van een vrouwenorganisatie (STB), inclusief een field coördinator voor de hele regio, en beschikt de regionale STB over 7 women mobilizers die de 9 microfinancieringsgroepen in hun dorp maandelijks bezoeken voor voorlichtings- trainings- en begeleidingsactiviteiten. Deze organisatie van vrouwen kan eenvoudig voorzien in de behoefte van MvM.
In samenwerking tussen STB/Sāthsāthai en Dhulikhel Hospital/MvM kan een voorlichtingsprogramma worden gemaakt voor alle 63 groepen voor een jaar of langer, waarbij voorlichters de maandelijkse bijeenkomsten van de 63 groepen benutten voor voorlichting over een bepaald thema. Door de kennis van MvM/Dhulikhel hospital te combineren met de organisatie van de vrouwen (“van Sāthsāthai”), kan op een eenvoudige manier een groot deel van de vrouwen – en dus een groot deel van de gezinnen – van Timal worden bereikt en worden geïnformeerd over noodzakelijke kennis over gezondheid, preventie van ziekten, voeding, hygiëne, gezinsplanning, etc.
Wij zullen erop aandringen dat de women mobilizers extra getraind worden, zodat zij tijdens hun maandelijkse bijeenkomsten met de vrouwengroepen deskundig genoeg zijn om over thema’s te kunnen doorpraten. En natuurlijk is het belangrijk dat er goed voorlichtingsmateriaal beschikbaar is met veel plaatjes en eenvoudige teksten. Wordt vervolgd in volgende weblogs.

Klaar en bijna klaar
Alle 22 extra bibliotheekjes voor de vrouwen zijn klaar. Het totaal aantal bibliotheekjes is nu 52. Het aantal boeken is in ruim een jaar gestegen van 150 tot ongeveer 340 per bibliotheek. En weer hebben ook de Verenigde Naties via UNIC (United Nations Information Center) een bijdrage in natura geleverd. Rajendra Man Banepali, de national information officer van UNIC in Nepal, mailde ons vorige maand:
“Dear Tanja: Now we are in position to give around 18 hundred reports/books for 22 new libraries. Those reports are almost all in Nepali. Should you require any further assistance, please do not hesitate to contact us. Warm regards.”

Het community House in Narayanthan – dat de zetel wordt van de vrouwenbeweging van Timal, waar cursussen georganiseerd kunnen worden en waar het kantoor van de regionale saving and credit co-operative society (de regionale microfinancieringsbank van de vrouwen van Timal) gevestigd zal worden – is bijna klaar. Het dak zit erop, de muren zijn afgesmeerd met leem en de meubels zijn besteld. Alleen de deuren en de luiken voor de ramen missen nog.

OVOP
We hebben geprobeerd onze programmamanager in Nepal – die toch al erg druk is met de organisatie van al die trainingen en bibliotheekjes en monitorrapportages – te stimuleren om contact te leggen met de voorzitter van de FNCCI (de federatie van Nepalese Kamers van Koophandel en Industrie). Deze heeft bij zijn aantreden in het voorjaar gezegd dat hij zich wil inspannen om in Nepal de zogenoemde “One Village, One Product” (OVOP) aanpak te introduceren. Een methode die in Japan is bedacht en in meerdere Aziatische landen met succes wordt toegepast. Doel ervan is om de gewoonte te doorbreken waarbij (te)veel mensen zich richten op de productie en verkoop van dezelfde producten. OVOP staat juist differentiatie voor, waarbij dorpen of wijken zich onderscheiden in de productie en verkoop van verschillende producten. Binnen een dorp zou sprake moeten zijn van samenwerking en van specialisatie, waardoor kennis toeneemt en steeds efficiënter geproduceerd kan worden en een betere marktpositie kan worden verkregen met betere prijzen per product. Zo’n contact met de netwerken, de kennis en de middelen die daarachter zitten zou een mooie steun in de rug kunnen zijn voor de nieuwe inkomengenererende activiteiten van de vrouwen van Timal. Afwachten maar.

Wilt u meer weten over de activiteiten van de stichting Sāthsāthai in Nepal? Kijk dan eens op www.Sāthsāthai.com.

Het is al weer ruim 6 weken geleden dat we ons laatste weblog schreven; nog uit Nepal – vlak voor daar de computer weer voor een half jaar in een doos ging. Excuses aan regelmatige bezoekers van het weblog dat er zo’n tijd geen nieuwe berichten zijn geplaatst. Daar zijn twee redenen voor. De eerste is dat er niet heel veel te melden valt. In Nepal is het regentijd en zijn de mensen in Timal vooral heel erg druk op hun land. In 4 tot 5 maanden tijd moet de hele cyclus van mesten, ploegen, zaaien, groeien en oogsten worden doorlopen om het voedsel op te leveren waar het hele jaar van gegeten moet kunnen worden. Erg belangrijk dus. De andere reden is dat wij pas sinds ongeveer een week weer echt aan het werk zijn voor de stichting. In de tussentijd zijn we vooral bezig geweest met ziekte en een 25-jarig huwelijk. Over de oogst van de afgelopen week zijn we niet ontevreden. De Jaarrekening 2010 is in concept klaar en ligt voor commentaar bij onze financiële adviseur, de actualisering van het Beleidsplan 2006-2012 is bijna rond, en het overzicht van wat we hebben bereikt en nog willen bereiken is aangepast, evenals het Meerjarenprogramma 2006 – 2012. Zodra deze beleidsstukken zijn vastgesteld komen ze ook beschikbaar voor wie ze maar wil lezen. Nog een weekje of twee geduld. En ……

De nieuwe Nieuwsbrief (van juni 2011) is klaar!
Er is een nieuwe Nieuwsbrief geschreven en ook al verzonden naar ongeveer 125 snailmail- en bijna 300 e-mailadressen. Deze nieuwsbrief is ook te lezen op onze website: www.sathsathai.com. Veel leesplezier.

Thuis voor de vrouwenbeweging van Timal (STB)

Een paar dagen geleden ontvingen we een foto van de bouw van het “community house” in Narayanthan. Daarop is te zien dat de begane grond en de eerste verdieping klaar zijn. Voor zover wij weten komt er nog een tweede verdieping op. Het is midden in de regentijd, dus dat vertraagt de bouw. Het is een traditioneel gebouwd huis, gemaakt van natuursteen, leem en mest. Er komt geen cement aan te pas. Bouwen in de regentijd wordt weinig gedaan, omdat het mengsel van nog niet gedroogde leem en mest makkelijk wegspoelt. Wel erg leuk om te zien dat het gebouw flink opschiet. Als ze nog een paar weken achter elkaar door kunnen werken is het klaar. Dan krijgt de vrouwen-beweging STB haar eigen ruimte voor trainingen en vergaderingen en een eigen kantoortje. En als de regionale “bank” van de vrouwen van Timal in de loop van dit jaar een feit wordt, zal deze Saving and Credit Cooperative Society (SACCOS) ook kantoor gaan houden in dit gebouw. Het zal een waar centrum van vrouwenactiviteiten in Timal gaan worden – tenminste dat hopen we van harte. Wij zullen ons best daarvoor doen, maar de vrouwen daar zullen het voornamelijk zelf moeten doen en gaan ervaren.

STB op excursie
Van onze programmamanager Sangram Jit lama kregen we bericht dat de STB heeft besloten dat ze eind deze maand een excursie gaat maken naar een dorp in de buurt: Panauti. In dat dorp is al jarenlang één van de beste microfinancieringscoöperaties voor vrouwen in het district Kavre Palanchowk actief. Deze stimuleert leden om nieuwe inkomengenererende activiteiten op te zetten en om dat vooral ook in coöperatief verband te doen. De leden van de STB kunnen daar het nodige opsteken en er hun voordeel mee doen voor het organiseren van hun eigen SACCOS. Op de terugweg gaan ze ook naar een voorbeeldproject voor “organic farming": Hasera. Ze kunnen daar in de praktijk zien hoe ze compost moeten maken, wat de voordelen zijn van “water harvesting” en welke technieken je kunt benutten om met weinig water toch groenten te verbouwen. Een goede manier om nieuwe ideeën op te doen.

Sponsors zoenen
Soms zou je ze wel willen zoenen, die trouwe sponsors. In een periode van veel beleidswijzigingen en bezuinigingen, waarin veel Nepal-stichtingen met de handen in het haar zitten en hun activiteiten door gebrek aan fondsen moeten terugschroeven, heeft Sāthsāthai de financiering voor alle projecten die nu in de planning staan rond. We zijn daar ontzettend blij mee en beschouwen het als een bevestiging van de bijzondere relatie die in de loop van de jaren met onze sponsors is opgebouwd. Eén van die trouwe sponsors is Fred Foundation/StartFund NL. Eind mei maakten zij bekend dat ze toch nog eens een project van Sāthsāthai honoreren. Daarmee is het laatste financiële gat van het allerlaatste toiletten- en rookvrije kooktoestellenproject – dat in november a.s. start en naar verwachting in mei 2012 klaar zal zijn – nagenoeg gedicht. Dat betekent dat ook de laatste 700 van in totaal 5.000 gezinnen deze voorzieningen krijgen en alle ca. 40.000 inwoners van Timal een gezondere toekomst tegemoet gaan. Namens deze bewoners een dikke zoen voor onze sponsors!

Wilt u meer weten over de activiteiten van de stichting Sāthsāthai in Nepal? Kijk dan eens op www.Sāthsāthai.com.

Met ontzettend veel plezier hebben we in de afgelopen weken veel vrouwengroepen in Timal bezocht. Een belangrijk onderdeel vormde steeds de terugblik op de 57 vakopleidingen die in de afgelopen 4 maanden door bijna 1.200 vrouwen zijn gevolgd. We hebben daar leuke en enthousiaste reacties op gekregen. Vaak werden er zakken vol veelkleurige gebreide mutsen, dassen, handschoenen en zelfs al een vestje met veel trots geshowd. Allemaal resultaten van de breicursussen die zijn gegeven. In Saramthali lieten twee jonge vrouwen, die een cursus naaien (tailoring) hadden gevolgd, trots de jurken zien die ze aan hadden en die ze zelf hadden gemaakt. Toen we in Mechchhe langs een veldje reden waarop bonen stonden riep Durgamaya, de women mobilizer uit Mechchhe, enthousiast uit: “kijk deze vrouw heeft de cursus organic vegetable farming gevolgd!”.
Nog mooier zijn de verhalen van vrouwen die ook al daadwerkelijk zijn begonnen om hun nieuwe kennis in de praktijk te brengen: naaisters die een winkeltje hebben geopend, tapijtenknoopsters en breisters die een eerste opdracht binnen hebben. En natuurlijk zijn er nieuwe vragen: hoe moeten we onze kaarsen verkopen en kunnen we ook verdiepingscursussen volgen zodat we nog beter leren breien, naaien, groenten kweken, geiten fokken, en hoe kunnen we aan de druppelirrigatiesystemen komen waar we tijdens de cursus organic vegetable farming over zijn geïnformeerd, etc?
Om op die nieuwe vragen in te spelen is o.a. besloten om in het najaar, na de regentijd, een tweede programma van vakopleidingen uit te voeren; met nieuwe cursussen (zoals paddenstoelen kweken) en met verdiepingscursussen. En in de komende maanden zal een aantal mobilizers een cursus value chain en marketing volgen, zodat zij vrouwen kunnen begeleiden en adviseren over het verkopen van hun producten in de stad. Tenslotte is met de vrouwenorganisatie STB afgesproken dat zij zelf een project voor de aanschaf van ca. 200 druppelirrigatiesystemen zullen uitvoeren. Sathsathai zal alleen bijdragen aan de opleiding van een viertal motivators die vervolgens als een soort consultants kunnen voorzien in voorlichting en advisering over de aanleg en het gebruik van de systemen.

Vrouwenbeweging langzaamaan op eigen benen
Ruim een jaar geleden is de vrouwenadviescommissie voor de regio Timal – kortweg STB – opgezet. Het uiteindelijke doel is dat deze organisatie van de vrouwen van Timal zich ontwikkelt tot een sterke, onafhankelijke vrouwenbeweging die zelf is staat is om bij te dragen aan de verbetering van de leefomstandigheden van de vrouwen van Timal en daarvoor zelf de kennis en de financiën weet te vinden. De stichting Sathsathai wil er alles aan doen om vooral de 7 women mobilizers en de field coördinator zover op te leiden dat ze het zelf ook kunnen. Dat gaat langzaam. De komende maanden worden weer cursussen project management, communicatie, teambuilding, leiderschap, women empowerment, value chain, marketing, e.d. georganiseerd.
En er wordt gewerkt aan het formaliseren van de STB, die nog niet is geregistreerd. Afgesproken is dat de procedure in gang wordt gezet om in september/oktober een formele saving and credit cooperative society (SACCOS) van en voor vrouwen van Timal op te richten. Dit wordt een zgn. "multipurpose" SACCOS: ten eerste moet deze zich ontwikkelen tot professionele, regionale microfinancieringsbank van vrouwen – als een paraplu over de 63 kleine lokale micofinanceringsgroepen voor vrouwen – waardoor ook de duurzaamheid van de microfinancieringsorganisatie in Timal wordt gewaarborgd. Ten tweede moet deze SACCOS de belichaming worden van een sterke, onafhankelijke vrouwenbeweging, die zich inzet voor de belangen van de vrouwen van Timal. De field coördinator en de women mobilizers worden onderdeel van de SACCOS; deze wordt hun formele thuisorganisatie.
Naast een trainingsprogramma om de betrokken mobilizers, field coördinator en leden van STB op te leiden om hun toekomstige verantwoordelijkheden ook aan te kunnen, zal de komende maanden ook worden onderzocht of voor het vrouwenprogramma een partner gevonden kan worden die in de toekomst kan optreden als (mede)financier van projecten en die kan bijdragen aan de verdere ontwikkeling van de ‘human resources’ van de SACCOS. We worden daarbij geholpen door Daan Boom, directeur kennismanagement van ICIMOD, die bereid is zijn netwerk voor ons open te stellen en voor introducties te zorgen.
Wat we onze programmamanager Sangram Jit Lama vooral duidelijk proberen te maken is dat alle kennis en geld die in de toekomst nodig zijn voor de ontwikkeling van de vrouwen van Timal – en vooral voor de ontwikkeling van inkomengenererende activiteiten door de vrouwen – in Nepal zelf gevonden kunnen worden. De rol van Sathsathai is vooral de vrouwen daarin de weg te wijzen en op weg te helpen. Vanaf 2012 zullen ze het zelf moeten kunnen.
Een belangrijke stap daarin is dat de houding “wij zijn arm en onderontwikkeld en help ons alsjeblieft” verandert in een zelfbewuste houding van vrouwen die weten wat ze willen, die een goed en aansprekend ontwikkelingsprogramma hebben en naar een ontwikkelingsorganisatie durven te stappen met een presentatie van hun programma en een uitnodiging om samen te onderzoeken of samenwerking mogelijk is. Vanuit gelijkwaardigheid en met de opzet om een ontwikkelingsorganisatie uit te dagen hun eigen doelstellingen te verbinden aan lokale ontwikkelingswensen en hun kennis en middelen te koppelen aan lokale kennis en organisaties zodat 1+1 drie kan worden.

Eerste eigen projecten van en door STB
Sathsathai probeert "zeggen" en "doen" zoveel mogelijk samen te laten gaan. Om de vrouwenbeweging het gevoel te geven dat ze zelfstandig in staat zijn om een project uit te voeren, gaan ze daarom de komende maanden met het volgende aan de slag:
1. gebleken is dat 200 van de ca. 250 vrouwen die in de afgelopen maanden een cursus organic vegetable farming hebben gevolgd een druppelirrigatiesysteem willen hebben. Zo’n systeem stelt ze in staat om ook in de droge periode (oktober-april) groenten te verbouwen. We hebben afgesproken dat STB zelf een project opzet om te inventariseren wie precies mee wil doen, dat ze zelf een aanvraag indient bij de overheid voor subsidie en zelf de materialen inkoopt en distribueert. Het enige onderdeel dat Sathsathai voor haar rekening neemt is de opleiding van 3-4 zogenoemde motivators, die voorlichting kunnen geven en kunnen adviseren over het gebruik van een druppelirrigatiesysteem. We zijn heel benieuwd of we tijdens ons volgende bezoek in november al druppelirrigatiesystemen in werking zien!
2. de leden van de STB, vooral de 7 women mobilizers, willen ontzettend graag hun Engels verbeteren, zodat ze rechtstreeks met ons kunnen communiceren, maar ook om Engelse boeken te kunnen lezen (bijna alle studieboeken en vakliteratuur in Nepal zijn in het Engels) en om gebruik te kunnen maken van internet.
We hebben field coördinator Usha en programmamanager Sangram in contact gebracht met een Nepalese organisatie die bemiddelt tussen vrijwilligers uit Engeland en de VS, die voor langere tijd in Nepal (Engelse) les willen geven. Ook hebben we ze op weg geholpen met de invulling van het aanvraagformulier. Verder moeten ze het zelf doen. En we hopen natuurlijk dat we tijdens ons bezoek in november kennis kunnen maken met de door STB geregelde vrijwilliger….

Go home!
Onze kruidenier, een hardwerkende man die ook een eigen bakkerij heeft, was heel duidelijk toen hij zei “ga naar huis en neem al die andere buitenlanders met je mee”. Hij bedoelde het niet onaardig, maar gaf daarmee uitdrukking aan een diep gevoelde irritatie over het gebrek aan vrijwel alles wat nodig is om Nepal verder te helpen. Gebrek aan elektriciteit, gebrek aan water, tekort aan benzine, nauwelijks wegen, een onmachtige regering, altijd maar vechtende politieke partijen en een alom aanwezige corruptie. Naar zijn overtuiging zijn er in Nepal een paar dingen nodig:
1. alle buitenlanders weg;
2. alle festivals afschaffen en daarvoor in de plaats 14 dagen vakantie per jaar voor iedereen rond het belangrijkste festival Dashain;
3. alle Nepalezen aan het werk: 6 dagen in de week en 8 uur per dag.
Volgens onze kruidenier kan Nepal zich alleen op deze manier ontwikkelen. Nepalezen moeten het zelf doen. Buitenlanders maken ze lui en door alle vrije dagen vanwege de honderden festivals wordt er nauwelijks gewerkt.
We hebben het gevoel dat er veel waarheid in zijn opmerking schuilt.

Enthousiaste Annette
We kregen een enthousiast telefoontje van Annette, onze vice-voorzitter. Ze was met een truck vol toiletpotten, PVC pijpen, golfplaten, etc. – allemaal bouwmaterialen voor toiletten – meegereden naar Saramthali en was onder de indruk van de efficiënte werkwijze van onze uitvoeringsorganisatie voor toiletten en rookvrije kooktoestellen, SaBiNe. Nooit eerder hebben we in de praktijk gezien hoe de aanvoer van materialen verloopt. Ze worden gekocht in Banepa en opgeladen op een kleine vrachtwagen die ze de bergen in brengt.
Annette meldde dat de coördinator van SaBiNe in de vrachtwagen zat en een lijst bij zich had van de plaatsen waar moest worden afgeladen en voor hoeveel gezinnen. Bij aankomst werd getoeterd en kwamen meteen daarna mensen aangelopen – meestal vrouwen – die hun materialen in ontvangst namen. Vervolgens droegen zij de zakken cement, de toiletpotten, de PVC-pijpen en de golfplaten op hun rug de berg op of de berg af, afhankelijk van waar ze wonen. Dit ritueel herhaalde zich enkele malen totdat alle materialen waren verdeeld. Gecoördineerd, ordelijk en gedisciplineerd. Chapeau voor SaBiNe!

Gewoon leuk: duizenden boeken bestellen
Omdat de eerste 30 bibliotheekjes voor de vrouwen van Timal zo’n succes zijn gebleken zullen er de komende maanden nog eens 22 worden georganiseerd. Daarmee wordt bereikt dat de bereikbaarheid en de aantrekkelijkheid van de bibliotheekjes voor de vrouwen optimaal wordt. Niet te ver lopen en met een aanbod dat aansluit op hun belangstelling. Een telefoontje en een mail naar de communicatieafdeling van de VN in Kathmandu (UNIC) leverde per omgaande een positieve reactie op: ze doen hun best om weer van alle VN-organisaties publicaties te verzamelen.
Met onze programmamanager naar een grote boekhandel om duizenden boeken te bestellen. Dat is in Nepal geen eenvoudige opdracht, want van alle titels moeten resp. 52 of 22 exemplaren worden geleverd en er bestaat geen Centraal Boekenhuis waar even een order kan worden geplaatst!
De oudere vrouwen in Timal blijken veel plezier te beleven aan eenvoudige boekjes met veel plaatjes en grote letters – eigenlijk boekjes voor kinderen – die de vorige keer zijn geleverd door Room to Read. Dit is een Amerikaanse organisatie met als missie: “changing the World starts with educating children”. Voor ongeveer € 750,– reden we er weg met bijna 1.300 boekjes in een bijna volledig door zijn veren zakkende oude taxi. De oudere vrouwen in Timal zullen er weer blij mee zijn.

Soms een beetje zat
Zes weken hard werken in een ontwikkelingsland levert naast veel plezier ook met enige regelmaat momenten van forse irritatie en frustratie op. Als er weer geen elektriciteit is (14 uur per dag!) en zeker als het ook nog eens wegvalt in die paar uurtjes dat het er wel zou moeten zijn, omdat het onweert of omdat er werkzaamheden worden uitgevoerd. Als je alsmaar rekening moet houden dat het water opraakt en je zelfs de wc niet meer door kunt trekken, terwijl het de laatste weken bijna dagelijks met bakken uit de lucht viel. Als je in de krant leest dat er nog steeds geen regering is, de grondwet weer niet klaar zal zijn op 28 mei (had vorig jaar op die dag al vastgesteld moeten zijn), als de belangrijkste corruptiezaak waarbij de hele politietop betrokken lijkt te zijn vlak voor afronding van het onderzoek wordt gedwarsboomd met een besluit om de onderzoeksrechter over te plaatsen naar een andere functie en als de misdadige voormalige kroonprins die dit voorjaar weer eens heeft geschoten op een familie die hem niet aanstond van de rechter te horen krijgt dat hij hem niet vervolgt als hij belooft “het niet nog eens te zullen doen”. Als je weer vastzit in het chaotische verkeer, terwijl het land toch zucht onder een enorm benzinetekort en er bij iedere pomp die wat benzine heeft urenlange rijen wachtende auto’s en motoren staan. Soms ben je het wel eens een beetje zat dat er nauwelijks iets of iemand is dat/die werkt.
Maar wat kun je dan genieten van een bhanda, waarbij de hele samenleving een dag wordt stilgelegd omdat één of andere etnische groep aandacht vraagt voor haar rechten (van plichten hebben ze nooit gehoord). Samen op de fiets over verlaten straten fietsen, waar je de dag ervoor nog nauwelijks doorheen kon komen – en de dag erna ook weer niet.

Volgend weblog uit Nederland
Ons bezoek aan Nepal zit er weer bijna op. Donderdag vliegen we naar huis. De komende dagen gaan we ons appartement weer inpakken en afsluiten. En ons volgende weblog komt dus weer gewoon uit Nederland.

Wilt u meer weten over de activiteiten van de stichting Sāthsāthai in Nepal? Kijk dan eens op www.Sāthsāthai.com.

We zijn alweer zo’n anderhalve week aan het werk in Kathmandu. De eerste dagen was het weer niet zoals we gewend zijn: te koud en dagelijks een portie regen. Dat laatste was voor Tanja wel heel erg aangenaam; de lucht in Kathmandu was veel schoner door de dagelijkse regenbui. Sinds twee dagen is het heerlijk warm en werken we veel buiten onder de veranda.
Het was geen gemakkelijke start deze keer. Met zoveel projecten kunnen we zonder computer niet meer uit de voeten. We nemen vanuit Doesburg altijd onze externe harde schijf met een volledige kopie van de computer thuis mee. Bij het installeren en opstarten van de computer in ons appartement ging er deze keer van alles mis. Het ene na het andere Trojaanse paard galoppeerde door onze bestanden met als gevolg twee dagen verlies en twee computerdeskundigen over de vloer, die uiteindelijk niets anders wisten te bedenken dan de hele computer leeg te maken en van de grond af weer op te bouwen. Vooral voor Tanja was dit even flink slikken. Maar gelukkig werkt alles weer (bijna) zoals het hoort.

YES, een toekenning van Impulsis !!!!!
Wat hebben we er een hard hoofd in gehad en wat hebben we aan het begin van dit jaar veel tijd en energie besteed aan fondsenwerving. Maar de beloning van onze vaste sponsors is groot. Ondanks alle beleidswijzigingen en bezuinigingen van het kabinet Rutte is ook de financiering van ons allerlaatste toiletten- en rookvrije kooktoestellen project voor de laatste 700 gezinnen in Timal (dat volgens de planning eind dit jaar begint) bijna rond. Een belangrijke mijlpaal daarin is de toezegging van een forse bijdrage van de medefinancieringsorganisatie Impulsis, die ons afgelopen maandag door onze vaste relatiebeheerder Martin Teunissen via de mail werd meegedeeld. We kunnen de toegezegde € 20.000,– nog dit jaar tegemoet zien. Wat een opluchting!
We beseffen hoe bijzonder deze toekenning is. Eind februari maakte Impulsis haar beleid voor de komende jaren bekend. Door alle rijksbezuinigingen is financiering van projecten in Nepal nagenoeg onmogelijk geworden; op één kleine uitzondering na. Voor water en sanitatieprojecten in 8 landen – waaronder Nepal – is jaarlijks een bedrag beschikbaar van € 200.000,–; gemiddeld dus maar € 25.000,– per land en aan Sathsathai is in het eerste jaar bijna het volledige bedrag voor Nepal toegekend. We zijn er waanzinnig blij mee en beschouwen het als een erkenning voor het succesvolle werk van SaBiNe – onze uitvoeringsorganisatie in Nepal – en als een bevestiging van de al jarenlange uiterst vruchtbare samenwerkingsrelatie tussen Impulsis en Sathsathai. Martin, Luitzen en alle andere betrokkenen bij Impulsis: namens de inwoners van Timal derai, derai dhanyabad!

Vakopleidingen voor vrouwen
Op 5 en 6 april hebben we weer twee intensieve dagen doorgebracht met de leden van de vrouwen-adviescommissie voor Timal, de STB. We hadden er deze keer heel erg naar uitgekeken. Vlak voor ons vertrek uit Nepal – begin december 2010 – is samen met de STB een programma vastgesteld om ongeveer 1.000 vrouwen in Timal de kans te geven een korte vakopleiding te volgen. De bedoeling daarvan was vrouwen op deze manier te stimuleren en in staat te stellen om eigen inkomengenererende activiteiten – zeg maar kleine bedrijfjes – te starten, waarmee ze wat zouden kunnen verdienen en hun gezinnen over iets meer inkomen zouden kunnen beschikken.
Doordat de organisatie van dit enorme programma een groot beslag heeft gelegd op de leden van de STB en vooral op field coördinator Usha Ghising en de 7 women mobilizers, hebben we van hen de afgelopen maanden geen erg uitgebreide voortgangsrapportages gekregen. We wisten wel dat het programma goed verliep, maar niet precies hoe goed "goed" was. Dat weten we nu wel en we zijn onder de indruk en blij verrast. Er is uiterst zuinig met het budget omgegaan en ondanks dat zijn maar liefst 57 (in plaats van de verwachte 49!) verschillende trainingen en cursussen georganiseerd, waaraan uiteindelijk bijna 1200 vrouwen hebben deelgenomen! En er is nog veel beter nieuws: verschillende vrouwen zijn al met hun nieuwe kennis en vaardigheden aan de slag gegaan en verkopen wat ze zelf hebben gemaakt. Een mooi voorbeeld zijn de vrouwen die een training tailoring (naaicusrsus) hebben gevolgd. De meeste van hen hebben intussen zelf een naaimachine gekocht – toch een investering van zo'n € 80,– voor een tweedehands machine – en zijn aan de slag gegaan met een eigen naaiateliertje. Vrouwen die kaarsen hebben leren maken willen nu graag leren hoe ze hun kaarsen aan de man kunnen brengen in de grote stad. Hoe doe je dat? Dat geldt ook voor veel van de ongeveer 250 vrouwen die een cursus organic vegetable farming (biologisch groenten telen) hebben gevolgd. We hebben beloofd dat in de komende maanden aandacht zal worden besteed aan dit vraagstuk van “vermarkten”; te beginnen met een gesprek over een training “value chain” (de verschillende stappen in de hele keten van producent naar consument) van ICIMOD.
Mooi was het ook om te horen dat vrouwen die al hun hele leven lang volgens oude tradities groenten verbouwen na de trainingen begrijpen hoe dat echt moet en dat het gebruik van chemicaliën erg ongezond is en valt af te raden. En dat ze nu al zijn begonnen om ook andere groenten te verbouwen dan wat iedereen altijd al verbouwde. Bij ieder huis zie je bloemkool, saagh (soort spinazie), uien, knoflook, rettich, bonen, maïs en soms aardappelen op het land. Voor een gezonde en gevarieerde voeding is meer nodig en zeker als je voor de markt wilt gaan produceren is meer variatie gewenst.
Omdat alleen vrouwen die lid zijn van een microfinancieringsgroep konden deelnemen aan de trainingen en cursussen, is ook het aantal leden van deze groepen gegroeid. Een mooi neveneffect.
In één van de dorpen wilde een ongehuwde man vreselijk graag meedoen aan de training groenten telen. Toen de man na aanvankelijke afwijzingen bleef aandringen, besloot de betrokken mobilizer op te treden als "huwelijksmakelaar" en uiteindelijk kon de man toch meedoen – onder de naam van zijn aanstaande vrouw!
De vrouwen die een cursus brood bakken hebben gevolgd zijn nog niet aan het starten van een eigen bedrijfje toegekomen: “ze eten alles zelf op” was de boodschap. Dat betekent in ieder geval dat ze goed hebben leren bakken….
De totale kosten van alle 57 cursussen voor bijna 1200 vrouwen zijn ca. € 17.000,–.  Doordat door onze partners erg zuinig met het budget is omgesprongen, is voor de tweede ronde nog een bedrag beschikbaar van rond de € 18.000,–.Tijdens de conferentie is geïnventariseerd aan welke andere trainingen/cursussen de vrouwen in Timal behoefte hebben. Genoemd zijn verdiepingscursussen kleding maken/naaien, groenten telen en geiten en buffels fokken. Daarnaast is gevraagd om trainingen kippen fokken, bamboe producten maken (manden, meubels, etc.), weven, babyvoeding maken, “food processing” (bijvoorbeeld kaas en paneer maken van melk, jam van fruit, e.d.), tassen en huisdecoraties maken, zeep maken, fruit telen, paddenstoelen kweken en het kweken van medicinale kruiden. Over een paar weken zullen we samen met de STB een tweede programma vakopleidingen voor de vrouwen van Timal vaststellen, zodat nog meer vrouwen een vak kunnen leren waardoor zij en hun gezinnen een beter inkomen krijgen. Ook zullen we dan een nieuw trainingsprogramma vaststellen voor de leden van de vrouwenadviescommissie STB, de field coördinator en de 7 women mobilizers. Daarbij gaat het om versterking van hun communicatie- en vergadervaardigheden, om projectmanagement, microfinanciering en boekhouden. Dan zal ook de vraag beantwoord worden of er geïnvesteerd gaat worden in de opleiding van enkele experts op het terrein van diergeneeskunde (heel erg nodig als vrouwen beginnen met het opzetten van bijvoorbeeld kippenfarms), organisch groenten telen en waterharvesting (kennis en technieken om regenwater op te vangen en op te slaan). Tenslotte zal ook een excursieprogramma voor de komende maanden worden samengesteld. Gevraagd is om excursies naar succesvolle microfinancieringscoöperatie van en voor vrouwen, een biologische groetenkwekerij, een bijenhouderij en een geitenboerderij.
Met het succesvolle eerste vakopleidingenprogramma nog maar net afgerond en met een budget van nog € 18.000,– moet het mogelijk zijn om voor veel vrouwen van Timal een aantrekkelijk tweede programma vakopleidingen te maken. Wij kunnen haast niet wachten om daarmee aan de slag te gaan.

Voetengeur
Je moet er van leren houden of proberen het te negeren. Na de eerste bijeenkomst in ons appartement in Kathmandu met de voorzitter en vice-voorzitter van de vrouwenadviescommissie, de programma-manager voor vrouwenprojecten, onze vaste vertegenwoordiger in Nepal en een nieuwe tolk viel de achtergebleven voetengeur niet te ontkennen. Iedereen schopt netjes voor het binnenkomen zijn schoeisel bij de voordeur uit en gaat op blote voeten of op sokken naar binnen. Het effect is een niet te ontkennen en voor ons moeilijk te accepteren doordringende lucht. Het hoort bij Nepal. We kennen het al van eerdere bezoeken van een elektricien, van een loodgieter en zelfs van de even in en uit lopende jongens van de kruidenier om de hoek, die een waterjar of een gasfles komen brengen. Wat we nog niet hadden meegemaakt was dat één van onze gasten niet wist om te gaan met een westers toilet. Na haar vertrek stonden er tot onze verbazing twee modderige voetafdrukken op de WC-bril. Op zich een fraai staaltje evenwichtskunst, maar wat ons betreft liever niet.
Het blijft dus wennen en aanpassen van beide kanten.

Wilt u meer weten over de activiteiten van de stichting Sāthsāthai in Nepal? Kijk dan eens op www.Sāthsāthai.com.

Over anderhalve week vliegen we alweer naar Nepal. Hoewel we de laatste weken van allerlei projecten monitorrapportages hebben ontvangen (waardoor we een goed inzicht hebben in de voortgang van projecten), gaan we met hoog gespannen verwachtingen. Als we aankomen is het programma van basisvakopleidingen voor de vrouwen in Timal ongeveer afgerond. Sinds december hebben ongeveer 1.000 vrouwen deelgenomen aan een van de 49 verschillende cursussen. Sommige van enkele dagen andere van enkele maanden. De cursussen variëren van kaarsen, wierook, zeep en manden maken tot leren breien, naaien of kleden knopen en bijen houden, groenten telen en geiten, kippen en buffels fokken.
We weten welke cursussen waar zijn georganiseerd en hoeveel vrouwen (met naam en toenaam) eraan hebben deelgenomen en er zijn berichten dat al veel vrouwen ook daadwerkelijk aan de slag zijn gegaan met hun nieuw verworven kennis en vaardigheden. Maar er zijn ook nog heel veel vragen. Zou deze reeks cursussen vrouwen echt stimuleren om nieuwe bedrijvigheid te beginnen en zouden gezinsinkomens daardoor dan echt kunnen gaan groeien? Wat is er aanvullend nodig om nog meer vrouwen op weg te helpen naar nieuwe inkomengenererende activiteiten? Zal er nog een tweede reeks opleidingen nodig zijn? Zullen vrouwen ook samen – in een coöperatief verband – aan de slag gaan, waardoor ze elkaar kunnen ondersteunen en ook wat grootschaliger activiteiten kunnen aanpakken?
We zijn uiterst benieuw naar wat we zullen aantreffen en met welke nieuwe plannen we in mei weer huiswaarts zullen keren.

Gemeenschapshuis en centrum van vrouwenactiviteiten
En natuurlijk zijn we heel erg benieuwd hoe het gemeenschapshuis in Narayanthan er voor staat. De suggestie voor zo’n gemeenschapshuis werd pas tijdens ons vorige bezoek in november 2010 geopperd. Na het nodige overleg hebben we besloten dit initiatief van de vrouwen uit Narayanthan te steunen, omdat dit gemeenschapshuis ook een belangrijke functie kan vervullen als centrale ontmoetingsplaats voor de vrouwenadviescommissie van Timal. We investeren veel in het ontwikkelen van deze vrouwenadviescommissie tot een sterke, regionale belangenvereniging van de vrouwen van Timal. Dat doen we vooral door veel te investeren in capacity building van de voorzitter van de vrouwenadviescommissie, de 7 women mobilizers (een per dorp) en de leden van de vrouwenadviescommissie. Het gemeenschapshuis zal worden benut voor vergaderingen en opleidingen, het kantoortje van de vrouwenadviescommissie zal er gehuisvest worden en waarschijnlijk ook het kantoor van de eind 2011/begin 2012 te realiseren professionele, regionale koepel van de 63 kleine microfinancieringsgroepen van de vrouwen van Timal (een heuse Saving and Credit Cooperative Society/SACCOS). Omdat de loopafstanden in Timal zo groot zijn, zal het gemeenschapshuis ook faciliteiten moeten hebben voor overnachtingen en om te kunnen koken.

De derde tweedaagse conferentie
In de eerste week van april organiseren we weer een tweedaagse conferentie (de derde) met de vrouwenadviescommissie, de women mobilizers en de field coördinator. Daar zullen alle vrouwenprojecten weer de revue passeren en zullen nieuwe afspraken worden gemaakt voor vervolg-vrouwenprojecten. Uiteindelijk willen we bereiken dat de vrouwen van Timal eind 2012 zo goed georganiseerd zijn en zo goed zijn opgeleid (project management, leiderschap, belangenbehartiging) dat ze in staat zijn om zelfstandig hun boontjes te doppen en voor hun belangen kunnen opkomen en dat wij hen met een gerust hart kunnen verlaten.
Pas een jaar geleden – tijdens de eerste tweedaagse conferentie – zijn de bestuursleden van de vrouwenadviescommissie gekozen en zijn de 7 women mobilizers aangesteld. We hadden toen te maken met zeer timide vrouwen waar nog weinig initiatief van uitging. Afgelopen november was dat al volstrekt anders. Tijdens uiterst levendige discussies is toen onder andere het grote programma van basisvakopleidingen voor vrouwen opgesteld. Hoe zullen we ze nu aantreffen? Nog assertiever? Wat zullen de ervaringen met de 49 cursussen voor ruim 1.000 vrouwen voor indrukken hebben opgeleverd? En tot welke nieuwe inzichten, verzoeken en opmerkingen zal dat leiden? We zijn benieuwd.
We hebben geen bevestiging ontvangen, maar nog steeds de stille hoop dat het gemeenschapshuis in Narayanthan al zover klaar is dat de conferentie daar georganiseerd kan worden. Dat zou een mooie symbolische opening zijn van dit centrum voor de vrouwen van Timal. En praktisch gezien bespaart dat een fors bedrag voor de huur van het trainingscentre in Dhulikhel, inclusief de kosten voor verblijf en maaltijden. Dat geld kunnen we beter besteden om de inrichting en de voorzieningen van het gemeenschapshuis op orde te brengen.

Meten is weten
Voor al onze projecten hebben we een monitorsysteem opgezet. Om goed voorbereid aan een volgend bezoek te beginnen krijgen we in de maand voorafgaand aan een bezoek aan Nepal rapportages toegezonden over de voortgang van projecten. Dat betekent ook veel werk, want al die rapportages moeten worden verwerkt en de gegevens moeten worden geanalyseerd. De afgelopen weken hebben we analyses gemaakt van de voortgang van de eerste 30 bibliotheken, van de voortgang van de laatste 32 alfabetiseringsklassen en de 63 microfinancieringsgroepen en van de afronding van het vierde project voor toiletten en rookvrije kooktoestellen (een project voor 1.200 gezinnen). Deze analyses zijn de basis voor rapportages aan de vele sponsors van deze projecten.
Voor ieder van de projecten geldt dat we zeer tevreden zijn over de voortgang en ook over onze uitvoeringsorganisaties; zij doen hun uiterste best. Naast alle tevredenheid leveren dergelijke rapportages en analyses ook vragen op. Die zullen we bespreken met onze uitvoeringsorganisaties en – wat betreft de vrouwenprojecten – met de in de vrouwenadviescommissie vertegenwoordigde vrouwen van Timal. Zo proberen we de projecten op basis van inzicht en medezeggenschap steeds te verbeteren.
Voor wie geïnteresseerd is, een paar cijfers:
. van de 30 bibliotheken zijn inmiddels 1.408 vrouwen lid en hun aantal groeit snel. Ervan uitgaande dat veel van deze vrouwen eerder aan een door Sathsathai georganiseerde alfabetiseringsklas hebben deelgenomen, is 96% van hen ook lid geworden van een bibliotheek. Als wordt aangenomen dat een lid per gezin lid is van een bibliotheek dan heeft 37% van de gezinnen in Timal toegang tot een bibliotheek. Er worden veel boeken geleend en er is aanleiding om volgende maand in overleg met de vrouwenadviescommissie te besluiten over de organisatie van nog eens ruim 20 extra bibliotheken en over uitbreiding van de boekencollectie;
. de laatste 32 alfabetiseringsklassen zijn gestart met in totaal 732 vrouwen. Na een jaar waren er nog 616 vrouwen die regelmatig kwamen (84%). Nu – na ruim 1,5 jaar – is het aantal regelmatig aanwezige vrouwen volgens de laatste monitorrapportages van februari 2011 weer opgelopen naar 684 (93%);
. van de 63 microfinancieringsgroepen zijn 3.212 vrouwen lid. Gezamenlijk hebben zij al een kapitaal opgebouwd van 4.248.006,– Rupees (bijna € 45.000). Dat is al het dubbele van het startbedrag dat Sathsathai in hen heeft geïnvesteerd. Uitgaande van één lid per gezin is ca. 64 % van alle gezinnen in de regio aangesloten; dat betekent dat er ook nog voldoende groeimogelijkheden zijn;
. het project om 1.200 gezinnen te voorzien van een toilet en een rookvrij kooktoestel is tijdig en binnen de begroting afgerond. Weer een bevestiging dat SaBiNe, de lokale uitvoeringsorganisatie, gesmeerd loopt en op haar taak is berekend. Jammer dat ze met al hun kennis en ervaring eind volgend jaar klaar zijn; alle 5.000 gezinnen van Timal zullen dan over een toilet en een rookvrij kooktoestel beschikken.

Weer een cadeautje
Een student van de TU-Twente, Evert van Veldhuizen, stuurde ons zijn onderzoeksrapport “Water harvesting in the rural Hill region of Nepal”. Het rapport geeft een overzicht van verschillende technieken die in Nepal beschikbaar zijn om watertekorten te kunnen oplossen. De boodschap is dat er geen “one fits all” oplossingen bestaan. Altijd zal per locatie bekeken moeten worden wat de oorzaken en lokale omstandigheden zijn en welke technieken toepasbaar zijn. De waarde van het rapport is dat het verschillende beschikbare technieken afzet tegen verschillende omstandigheden.
In de hogere delen van ons werkgebied Timal is tekort aan water een toenemend probleem dat niet alleen de gezondheid van mensen en dieren bedreigt, maar ook bijdraagt aan de toch al zware werklast van vrouwen en kinderen, die vaak uren per dag met een last van 30-50 kilo water onder weg zijn; berg op berg af. Evert toont aan dat alleen heel goed onderbouwde projecten kunnen leiden tot een duurzame oplossing van watertekorten. Voor drinkwater is het opvangen en opslaan van regenwater tijdens de regentijd om watertekort in de droge tijd te overbruggen een goede en te weinig benutte optie. Voor irrigatie en hogere opbrengsten van de karige grond zal gekeken moeten worden naar heel andere opties. Een opvallende waarneming van Evert is dat er grote verschillen zijn tussen dorpen, die niet alleen worden verklaard uit de aan-/afwezigheid van geld of lokale tradities. Kennis en de mate waarin een samenleving open staat voor vernieuwing vormen een belangrijke voorwaarde voor succes. We willen gaan bekijken of het zinvol is om SaBiNe de mogelijkheid te geven zich te bekwamen in oplossingen van watertekorten en kennis te laten maken met waterkennisinstituten in Nepal.

Volgende bijdrage
Onze volgende bijdrage aan dit weblog zal uit Nepal komen. Blijf ons volgen!

Wilt u meer weten over de activiteiten van de stichting Sāthsāthai in Nepal? Kijk dan eens op www.Sāthsāthai.com.

Druk en redelijk succesvol
Zoals eigenlijk altijd is de periode tussen onze terugkomst half december en ons vertrek eind maart voor het volgende werkbezoek aan Nepal erg druk. In ruim drie maanden moet er erg veel gebeuren. Dit jaar is daar een hoop onrust bij gekomen vanwege Haagse beleidswijzigingen en bezuinigingen. In december werd steeds duidelijker dat de gevolgen daarvan ook ons werk gaan raken, doordat onze mogelijkheden voor financiering van onze toiletten/ICS-projecten in Nepal fors minder zijn geworden. Medefinanciering van deze projecten door onze vaste partner Impulsis – die bijna al onze projecten in de afgelopen jaren voor 50% heeft gefinancierd – lijkt sinds 1 januari 2011 zelfs volledig onmogelijk geworden. Gewapend met deze nieuwe inzichten zijn we in de hoogste versnelling aan de slag gegaan met fondsenwerven. Voordat we weer naar Nepal gaan willen we graag enige zekerheid hebben dat we in het najaar voldoende geld bij elkaar hebben om het allerlaatste toiletten en rookvrije kooktoestellen project te kunnen starten. We zouden niet graag willen dat de trein die nu op snelheid is – onze uitvoeringsorganisatie SaBiNe realiseert op dit moment in 1 jaar een toilet en een rookvrij kooktoestel voor 1.200 gezinnen – moet afremmen of stil komt te staan. Dat zou het enthousiasme en de geoliede machine die SaBiNe nu is, beschadigen. En natuurlijk willen we voorkomen dat de laatste ongeveer 700 van de in totaal ca. 5.000 gezinnen verstoken blijven van voorzieningen waardoor veel ziekten kunnen worden voorkomen. We willen de betrokken 5.200 inwoners van Timal niet teleurstellen.
Onze inzet en de bereidwilligheid van twee ons al bekende sponsors en één volstrekt nieuwe sponsor om mee te denken, begint vruchten af te werpen. We hebben € 71.000,– (in het bedrag van € 65.000,–, dat in het vorige weblog vermeld stond, bleek een rekenfout te zitten) nodig en inmiddels zijn toezeggingen binnen voor een bedrag van € 34.500,–. Schitterend. We hebben nog een paar ijzers in het vuur en hopen daarmee ook het resterende bedrag tijdig bij elkaar te kunnen brengen.

Trouwe donateurs
De nieuwsbrief van januari 2011 is goed ontvangen. We krijgen er erg leuke reacties op. Ook van donateurs. In de maand januari zijn hele mooie bedragen binnen gekomen van particuliere donateurs die een rechtstreeks gevolg lijken van het lezen van de nieuwsbrief. Daar zijn we erg blij mee. De nieuwsbrief wordt gelezen en kennelijk raakt ons werk in Nepal mensen. Doordat anderen in actie komen, voelen wij ons moreel gesteund in wat we doen én zijn we ook financieel in staat om ons werk te blijven doen. De laatste weken was het iedere keer een feestje als we de bankrekening van Sathsathai bekeken!

Analyse bibliotheken: leuk en zinvol
Onze vice-voorzitter Annette Sins heeft er een klus opzitten waar zij en wij trots op zijn. In november/december heeft zij alle 30 bibliotheken voor vrouwen in Timal bezocht en heeft zij samen met de bibliothecaressen een monitorformat ingevuld, zodat de bibliothecaressen deze de volgende keren zelf goed kunnen invullen. De gegevens van de bezoeken aan de bibliotheekjes (schriften vol aantekeningen) en uit de monitorformats zijn verwerkt en geanalyseerd. Een heidens karwei, maar met een prachtig resultaat: een ongelooflijk complete rapportage aan de hoofdsponsors de Lions Club Renkum Airborne en Impulsis. En voor onze eigen stichting een goed onderbouwd inzicht in de inrichting van fase 2 van de bibliotheken. Uiterst zinvol.
We zijn tevreden over wat er in de 7 maanden sinds de opening van de eerste 30 bibliotheekjes is gebeurd. Ruim 1.400 vrouwen zijn betalend lid geworden, bijna 2.300 keer is een boek uitgeleend en vrouwen lenen boeken uit alle categorieën. Wat ons verrast is dat de vrouwen ook veel ontspannende boeken lenen en niet alleen serieuze boeken waar ze iets van kunnen leren. En erg belangrijk is natuurlijk dat ook boeken over gezondheid populair zijn. In april gaan we de resultaten met onze programmamanager en de vertegenwoordigers van de vrouwen van Timal bespreken. We zullen ze voorstellen om 21 of 22 extra bibliotheken te realiseren om de bereikbaarheid te vergroten (voor vrouwen die meer dan een half uur moeten lopen naar een bibliotheek of als bestaande bibliotheken erg veel leden hebben) en om de collecties van de bestaande 30 bibliotheken verder uit te breiden en daarmee de aantrekkelijkheid verder te vergroten.

Enthousiasme in Nepal
SaBiNe, onze uitvoeringsorganisatie voor toiletten en rookvrije kooktoestellen, loopt gesmeerd en ze zijn intussen – geheel terecht – zo zeker van zichzelf geworden, dat ze al beginnen na te denken over de periode nadat de projecten van Sathsathai klaar zijn (eind 2012). Het zou jammer zijn als hun organisatietalent en kennis dan niet meer benut zouden worden. Misschien kunnen ze in naastgelegen regio’s aan de slag of kunnen ze zich specialiseren in watermanagement: in maanden van overvloed water opslaan voor droge tijden door waterharvesting en de aanleg van vijvers of door water zo effectief mogelijk te gebruiken zoals met druppelirrigatie. We gaan daarover samen nadenken tijdens ons eerstvolgende bezoek aan Nepal.

Het uitrollen van het grote programma om in Timal in minder dan 4 maanden 49 basis vakopleidingen voor ruim 1.000 vrouwen te organiseren, lijkt een groot succes te worden. We ontvangen nog maar mondjesmaat voortgangsrapportages omdat iedereen druk in de weer is met dit enorme programma, maar de berichten die we krijgen duiden erop dat alle 49 cursussen in april achter de rug zijn en dat het enthousiasme van de deelneemsters groot is dat ze deze kansen krijgen. We zijn zeer benieuwd naar de eerste uitgebreide rapportages uit Nepal.

Cadeautje
Volgens berichten van zowel de voorzitter van SaBiNe als onze eigen vertegenwoordigers in Nepal verlopen de voorbereidingen en de trainingen voor het net gestarte vijfde toiletten/rookvrije kooktoestellen-project (voor nog eens 1200 gezinnen) in Timal zeer voorspoedig en in een uitstekende sfeer. Supa Tamang – een van onze vertegenwoordigers, die ook optreedt als supervisor van de trainerteams van SaBiNe – mailde ons vorige week donderdag het volgende: "the 21 days trainings was very successful and given to people of Sarshunkharkha VDC by Ashmita Tamang, Kalpana Mainali, Alina Lama and myself. On lots of places I gave practical and theoritical information of ICS and toilets. The weather was very cold every days but we were sweating from working too. Mostly womans were involved in the training and man and girls were involved also in the training. They were so happy taking training from us and on every training place they gave so many thanks for you and for us. I think because of all kinds of projects that are human needed in Timal, they are getting from Sathsathai NGO The Netherlands. Every training center all people were singing and dancing during the tea break time of trainings. The song was sing and composed by Budhi Maya Tamang, from ward 4, melody of song "Ada batto janta sudhariyako chullo ra toilets bahik man anta nagar" (do not let your mind lead away from toilets and ICS trainings). There were about 900 people involved in the trainings."
Het Engels van Supa is beslist niet vlekkeloos, maar de inhoud van zijn mail geeft een goed beeld van en zeker een goed gevoel over de sfeer waarin dit tweede grote toiletten/ICS-project is gestart.

Wilt u meer weten over de activiteiten van de stichting Sāthsāthai in Nepal? Kijk dan eens op www.Sāthsāthai.com.

Weer druk
Alle feestdagen achter de rug en weer hard aan het werk voor de stichting. De periode tussen onze terugkomst in december en ons volgende bezoek aan Nepal eind maart is maar kort en er moet verschrikkelijk veel gebeuren. De kerstgroet voor sponsors en donateurs moet op tijd weg. Het verslag van ons laatste bezoek aan Nepal moet af (vaak meer dan 50 pagina’s) en in Nepal gemaakte afspraken en nieuwe ontwikkelingen moeten aan het bestuur worden voorgelegd. Er moeten brieven naar sponsors om ze over de voortgang van projecten te informeren en er moet een nieuwsbrief geschreven worden voor donateurs en belangstellenden. En we zijn weer begonnen met het werven van fondsen. Natuurlijk blijft de gewone stroom mails uit en naar Nepal ook gewoon doorgaan. Het is een drukke tijd, maar we blijven het met plezier doen.
Als het zo druk, is raak je weleens behoorlijk geïrriteerd als Nepalese partners afspraken niet nakomen. Daar balen we dan van en dat geeft een negatief gevoel. Zeker als het zo belangrijk is, dat je zelfs over sancties moet nadenken. Maar het levert vooral extra werk op van extra mails, waarin we moeten uitleggen waarom het nagekomen van afspraken zo belangrijk is. Voor een deel hoort het bij ontwikkelingswerk: niet alleen de culturele verschillen zijn groot, maar ook een gestructureerde en goed georganiseerde werkwijze is voor mensen daar vaak een erg-ver-van-mijn-bed-show.

Ruim 1.000 vrouwen een vakopleiding
Vlak voor vertrek uit Nepal is het definitieve programma vastgesteld dat erin voorziet om ruim 1.000 vrouwen in Timal in de komende drie maanden een vakopleiding te geven. Daarbij gaat het om heel eenvoudige trainingen om vrouwen te leren kaarsen, wierook, zeep of manden te maken. Maar ook om langdurige en intensieve trainingen en cursussen om te leren breien, kleding te maken, groenten te kweken, kippen of geiten of buffels te fokken, kleden te knopen, e.d. Het programma is gebaseerd op een voorafgaande wensen-inventarisatie onder 800 vrouwen. Doel van het programma – dat eind december is gestart – is om vrouwen te stimuleren om nieuwe inkomengenererende activiteiten te beginnen. We gaan eind maart uiterst nieuwsgierig terug naar Nepal: wat zullen de echte effecten van het programma zijn?

Jan Wienholts
Een oud-journalist van dagblad De Gelderlander, Jan Wienholts, verblijft 5 maanden in Nepal. We zijn blij met zijn toezegging om in die tijd een paar weken in Timal toiletten en rookvrije kooktoestellen te monitoren. In december heeft hij – begeleid door onze vertegenwoordiger Supa – zijn eerste monitorbezoek aan Timal gebracht. Afgelopen week kregen we de eerste rapportage binnen. Zoals we gewend zijn: vele door Supa met de hand geschreven velletjes. Het eerste velletje is altijd een tekening met een situatieschets van het dorp om ons een indruk te geven hoe de verschillende buurtschappen ten opzichte van elkaar liggen. Vervolgens badzijden vol met de namen van alle gezinnen die bezocht zijn, een aantekening bij welk gezin een toilet en een rookvrij kooktoestel aanwezig is, commentaar over de kwaliteit van aangetroffen voorzieningen en zo nodig adviezen over gewenste verbeteringen. Deze eerste rapportage bevestigt dat SaBiNe, onze lokale uitvoerings-organisatie, goed werk levert. We zijn erg tevreden. De paar geconstateerde afwijkingen zullen we voorleggen aan het bestuur van SaBiNe. Daarmee is maar weer eens de waarde van monitoren bewezen. Meten is weten en stelt ons in staat te leren van fouten en gemaakte fouten te herstellen.
Het doet ons erg veel plezier om in de mails van Jan te lezen dat hij het zo uitstekend naar zijn zin heeft in Nepal. Dat land heeft zijn hart gestolen.

Nog eens 1.200 toiletten en rookvrije kooktoestellen
Eind december was het lopende dubbelproject “toiletten en rookvrije kooktoestellen voor 1.200 gezinnen” al klaar – ruim 4 maanden eerder dan verwacht! Begin december is de uitvoering gestart van het tweede dubbelproject voor nog eens 1.200 gezinnen. Zoals altijd is het project gestart met voorlichting – zgn. “awareness-training” – voor de bevolking van de dorpen waar het project wordt uitgevoerd, met de organisatie van bewonerscomités (usergroups) en met een inventarisatie van al aanwezige toiletten en rookvrije kooktoestellen. Aan de hand van die inventarisatie wordt vastgesteld hoeveel toiletten en rookvrije kooktoestellen in welke buurtschap gebouwd moeten worden en hoeveel bestaande toiletten en rookvrije kooktoestellen gerepareerd of aangepast moeten worden om aan de Sāthsāthai-normen te voldoen. Uit die inventarisatie kwam een onverwacht forse tegenvaller. Een door een andere ontwikkelingsorganisatie uitgevoerd project in een van onze dorpen blijkt veel minder toiletten te hebben opgeleverd dan ons was verteld. De vraag is nu natuurlijk of Sāthsāthai voor die minder gerealiseerde toiletten moet opdraaien; het gaat daarbij om extra door ons te werven fondsen van ruim € 12.500,–. We zijn met bedoelde organisatie in gesprek hoe dit op te lossen. Voor Sāthsāthai geldt als uitgangspunt dat de inwoners van het betreffende dorp niet de dupe mogen worden van niet nagekomen beloftes van derden. Ook zij hebben recht op een toilet en op een betere gezondheid!
Een ding is zeker: het kleine afrondende projectje toiletten en rookvrije kooktoestellen voor 400-500 gezinnen dat we voor ogen hadden blijkt ineens een fors project voor rond de 700 gezinnen te zijn. En dat terwijl de materiaalprijzen zodanig zijn gestegen dat een toiletje all-in nu bijna € 90,– kost in plaats van de € 45,– waarmee we begin 2005 zijn gestart.

Fondsenwerven anno 2011: knokken en creatief zijn
Op het gebied van fondsenwerven is de grootste klus voor 2011 om zo’n € 65.000,– bijeen te brengen voor het allerlaatste toiletten- en rookvrije kooktoestellenproject in Timal. Na afronding van het tweede dubbelproject voor 1.200 gezinnen eind 2011, blijft nog een laatste restant over: een toilet en een rookvrij kooktoestel voor de laatste 700 gezinnen.
Als dat laatste project in 2012 kan worden afgerond dan beschikken alle ca. 5.000 gezinnen van Timal over een toilet en een rookvrij kooktoestel en gaan 40.000 mensen een gezondere toekomst tegemoet met minder ziekte en een lagere kindersterfte. Maar sinds de beleidswijzigingen van de vorige minister van Ontwikkelingssamenwerking Koenders en daar bovenop de forse bezuinigingen van het kabinet Rutte is fondsenwerving voor projecten in Nepal beslist geen lolletje meer. Niet alleen is Nepal volstrekt uit de gratie, maar ook het thema “sanitatie”. Voor ons nauwelijks te geloven. Zelfs de Universiteit van de VN heeft kort geleden vastgesteld dat van alle investeringen in ontwikkeling, investeren in toiletten en schoon drinkwater het grootste effect oplevert. Daarmee kunnen de belangrijkste oorzaken van ziekte worden weggenomen en alleen gezonde kinderen kunnen naar school om te leren en alleen gezonde volwassenen kunnen hun werk doen en een inkomen verwerven. Maar in Den Haag werden andere afwegingen gemaakt. Voor ons werk hebben de Haagse besluiten ingrijpende gevolgen: de zogenoemde “verdubbeling” door onze vaste partner Impulsis is vervallen. Voorheen konden we er op rekenen dat zij ongeveer 50% van de kosten zouden subsidiëren als we zelf elders de andere 50% bij elkaar hadden weten te krijgen. In de nieuwe situatie zal al het geld van donateurs en uit particuliere fondsen moeten komen. We beginnen daarmee vanuit een forse achterstandspositie aan fondsenwerving. En daar komen de forse prijsstijgingen voor bouwmaterialen in Nepal en een stevige koersdaling van de Euro door allerlei problemen elders in Europa nog eens bovenop.
Natuurlijk zullen we sponsors die aan eerdere projecten hebben bijgedragen opnieuw benaderen. Daarnaast doen we een dringend beroep op de lezers van ons weblog om ons suggesties te doen over potentiële donateurs of sponsors. Waar denkt u aan? Laat het ons weten!

Nieuwsbrief 2011-1 bijna klaar
De eerste nieuwsbrief van 2011 is zo goed als klaar. Nog even een ronde langs de bestuursleden en dan gaat hij naar de drukker en op de post of digitaal naar een grote groep donateurs en belangstellenden. We hopen hem eind volgende week verzendklaar te hebben. Mocht u belangstelling hebben voor de nieuwsbrief: mail dan even naar info@sathatai.com. 

Wilt u meer weten over de activiteiten van de stichting Sāthsāthai in Nepal? Kijk dan eens op www.Sāthsāthai.com.

We zijn inmiddels weer terug in Nederland. Door allerlei afspraken, die voor vertrek nog even afgewerkt moesten worden, is het er niet van gekomen vanuit Nepal nog te bloggen over onze activiteiten gedurende het laatste deel van ons bezoek. We zullen dat binnenkort goedmaken. Voor nu willen we volstaan met foto’s van een paar hoogtepunten van ons bezoek:

1. Een ontmoeting met onze 7 women mobilizers, die als taak hebben om iedere maand de bijeenkomsten van de 9 microfinancieringsgroepen in hun eigen dorp bij te wonen en de vrouwen tijdens deze bijeenkomsten te trainen in de praktijk van microfinanciering, te stimuleren om na te denken over het opzetten van nieuwe inkomengenererende activiteiten en om de vrouwen met een goed plan voor nieuwe economische bedrijvigheid te ondersteunen:

2. Usha Ghising is aangewezen als onze field coördinator. Zij is belast met de aansturing en coaching van de 7 women mobilizers en met de coördinatie van ons zeer uitgebreide trainingsprogramma voor 1050 vrouwen uit Timal die daadwerkelijk willen starten met nieuwe inkomengenererende activiteiten:

3. De tweedaagse conferentie met de vrouwenadviescommissie in Dhulikel:

4. Discussie over het trainingsschema voor 1050 nieuwe vrouwelijke “entrepreneurs”:

5. En tenslotte de feitelijke afsluiting van het elektriciteitsproject in Timal, die zelfs de nationale televisie (Nepal-TV) haalde:

En een tevreden verzuchting dat het gelukt is: Timal is verlicht!!!!

Wij wensen u plezierige feestdagen en een gezond 2011!

Wilt u meer weten over de activiteiten van de stichting Sāthsāthai in Nepal? Kijk dan eens op  www.sathsathai.com.

Vrouwenprotest: drie dagen geen eten koken
Onze eerste tocht naar Timal begon deze keer in Sarshukharka – na Mechchhe het grootste dorp van Timal en tevens een dorp waar onze vrouwenprojecten pas een jaar geleden gestart zijn. Op dit moment zijn er in het dorp 21 alfabetiseringsklassen, 9 microfinancieringsgroepen voor vrouwen en 6 bibliotheekjes. Het dorp was wel als een van de eerste dorpen aangesloten op het elektriciteitsnet, maar onze toiletten/ICS-projecten starten er pas volgend jaar.
Het werd een heel ontspannen bezoek en de sfeer in het dorp beviel ons erg goed: een mooi stukje Timal dat er ook goed uitziet. Alle veldjes waren nog bebouwd: kennelijk was de grond na de regentijd nog voldoende vochtig. We werden door zo’n 150 vrouwen welkom geheten en hebben die gelegenheid uitgebreid benut om de vrouwen het komende, op business development gerichte trainingsprogramma uit te leggen en om Ambika – de women mobilizer uit hun dorp – in het zonnetje te zetten. Ambika is een jonge vrouw die in onze aanwezigheid een beetje verlegen was, maar – zoals dat hoort in Timal – de bijeenkomst leidde en ons introduceerde bij de groep aanwezige vrouwen. Natuurlijk ontkwamen we niet aan de bekende bloemenhulde: vele malha’s en deze keer ook fruit: mandarijnen uit het gebied en custard fruits (nooit gezien in Nederland), die zoals de naam zegt smaken naar custardvla. De vrouwen vertelden erg blij te zijn met de projecten van Sathsathai. Op onze vraag wat ze nog missen krijgen we als antwoord: jullie doen al zoveel: elektriciteit, alfabetiseringsklassen, bibliotheekjes, microfinancieringsgroepen en de toiletten en rookvrije kooktoestellen komen er volgend jaar ook aan. En nu is er ook nog een trainingsprogramma voor de vrouwen aangekondigd gericht op economische activiteiten. We zijn tevreden.
Bij het bezoek aan een van de alfabetiseringsklassen stond een oudere vrouw op. Ze is begin zestig en begint een heel verhaal over de ongelijkheid tussen mannen en vrouwen. Ze vertelde dat zij altijd zo hard heeft moeten werken dat ze ’s avonds vaak te moe was om te eten. En ze vroeg waarom vrouwen 16 uur per dag moeten werken en mannen maar zes uur. Ze vertelde ook over het gevecht dat zij met haar man heeft moeten leveren om te kunnen deelnemen aan de klas. Hij vond het maar onzin dat zij wilde leren lezen en schrijven, maar zij wilde zich daar niet bij neerleggen. Het verschil van mening liep zo hoog op dat zij drie dagen heeft geweigerd om te eten en voor haar gezin te koken. Uiteindelijk hebben haar kinderen haar man ervan kunnen overtuigen dat het goed voor haar was om aan de alfabetiseringsklas deel te nemen. Tegenwoordig kookt haar schoondochter, verteld ze gniffelend.

Over emoties, bobo’s, trots, licht en prime time TV
Tijdens het tweede bezoek aan onze werkregio Timal zijn we ook weer naar Thulo Parsel geweest. Centraal in het bezoek stond de feestelijke afsluiting van het elektrificatieproject waarmee we samen met de bevolking zes jaar geleden zijn begonnen.
Op weg naar Thulo Parsel werden we drie keer overladen met bloemenkransen (malha’s) en sjaals (kattha’s). Halverwege – in Saramthali – werden we  opgewacht door een groep van zo’n 30 vrouwen, vervolgens moesten we stoppen in de buurt van Bolde Pediche en tenslotte werden we nogmaals volgehangen tijdens de eerste bijeenkomst met vrouwen in Thulo Parsel zelf. Of er na ons bezoek nog Afrikaantjes te vinden zijn in Timal is de vraag. Alle vrouwen vroegen steeds bezorgd naar Tanja’s gezondheid en zeiden blij te zijn dat ze er weer was en dat ze voorzichtig moest zijn. Er was sprake van veel natte ogen en warme omhelzingen.
Op 25 november hebben we samen met hoogwaardigheidsbekleders, waaronder de hoogste baas van de Nepalese elektriciteitsmaatschappij (een overheidsbedrijf) en enkele honderden bewoners gevierd dat bijna alle gezinnen nu beschikken over licht en elektriciteit. In de loop van de jaren zijn er met enige regelmaat momenten geweest dat we dachten dat dit project misschien een maatje te groot was. Ook de bevolking heeft vaak twijfels geuit over de haalbaarheid. Maar dat is allemaal achter de rug. Op alle berghellingen staan trots de masten en palen en schitteren de elektradraden in de zon. Een prachtig gezicht dat dit is gelukt. De mensen zijn meer dan blij. Ze zijn trots omdat ze nu naar hun eigen gevoel bij de ontwikkelde wereld horen en niet langer “achterlijk” zijn. Het hebben van elektriciteit wordt beschouwd als teken van ontwikkeling. Gevolg daarvan is wel dat mensen ook ’s nachts de lichten op hun erf laten branden, zodat iedereen kan zien dat ze over elektriciteit beschikken. Elektriciteit als statussymbool dus. Dat ze de rekening daarvoor gepresenteerd zullen krijgen moet nog tot ze doordringen. Maar misschien mag het ophouden van status wat kosten en de hoeveelheid onnodig gebruikte energie valt waarschijnlijk mee: alle lampen zijn spaarlampen van een paar Watt. En eerlijk gezegd vinden wij het een prachtig gezicht en overvalt ons toch ook een zekere trots dat we dit project met de hulp van Nederlandse sponsors en Impulsis als “verdubbelaar” en samen met de bevolking van Timal tot een goed einde hebben kunnen brengen.
Net als de inwoners van Kathmandu en van bijna heel Nepal hebben de inwoners van Timal te maken met de dagelijkse powercuts. Nu – twee maanden na de regentijd – is er 5-6 uur per dag geen stroom. In het voorjaar, als de waterreservoirs uitgeput raken en wachten op de nieuwe regentijd die in mei begint, loopt het aantal uren per dag zonder stroom op tot 16 uur! In Timal maken mensen daar geen probleem van. Ze zijn blij met de aansluiting op het nationale elektriciteitsnet en de stroom die wel komt.
Zoals dat in Nepal gebruikelijk is, was er een metershoge banier gemaakt waarop precies stond aangegeven hoeveel iedere sponsor heeft bijgedragen aan het elektriciteitsproject. Merkwaardig in onze ogen, maar we hebben natuurlijk wel een paar mooie foto’s van die banier gemaakt voor onze Nederlandse sponsors. Hun bijdrage is goed besteed en ze mogen daar ook best een beetje trots op zijn. Met hun steun zijn de mensen in Timal begonnen aan een hele nieuwe fase in hun ontwikkeling.
Tijdens de bijeenkomst was permanent een cameraman aan het opnemen en zat een journalist aantekeningen te maken. Ze vertelden een documentaire te zullen maken over het elektriciteitsproject. Deze documentaire wordt over een week nationwide uitgezonden door Nepal TV: op woensdagavond om 19.45. Sathsathai op prime time? Ons werd beloofd dat we de documentaire op DVD konden krijgen om in Nederland te kunnen laten zien.

Mobilizers gecontracteerd en cursussen voor 1200 vrouwen
Voor het eerst na de conferentie in Dhulikel hadden we in Thulo Parsel alle 7 women mobilizers en de nieuwe field coördinator bij elkaar. Na een uitgebreide toelichting op hun taken en verantwoordelijkheden hebben we met ieder van hen een contract gesloten. Ze moeten nog veel leren en in hun rol groeien, maar de zichtbare vooruitgang die ze in een paar maanden hebben gemaakt geeft ons een heel goed gevoel. Ze zijn enthousiast en geïnteresseerd en van hun aanvankelijke verlegenheid is weinig meer over. We zijn nu al benieuwd hoe we ze in april volgend jaar zullen aantreffen.
Usha, onze kersverse field coördinator, gaf een presentatie van het trainingsprogramma dat over een paar weken van start gaat voor de vrouwen van Timal. Ze heeft een enorme prestatie geleverd. Na de keuzes die in Dhulikel zijn gemaakt heeft ze een schema gemaakt, waarin voor 21 gebieden is aangegeven welke 3 trainingen waar en wanneer georganiseerd gaan worden: 63 trainingen die in de periode december – april a.s. worden georganiseerd en waaraan ruim 1200 vrouwen kunnen deelnemen. 1200 Vrouwen die de komende maanden een eerste stap zullen zetten naar nieuwe economische bedrijvigheid. We zijn zelf onder de indruk van de aantallen.
Het gaat om een uiterst afwisselend pakket van korte en langere cursussen, variërend van zeep of wierook maken en leren breien tot het opzetten van een naaiwinkeltje, het verbouwen van groenten of fruit, het fokken van geiten of kippen en het starten van een schoonheidssalon. Zouden er in april al vrouwen zijn die er een kleine inkomengenererende activiteit mee hebben opgezet? We zijn ongelooflijk nieuwsgierig. Een ding weten we al zeker: over de excursie van de leden van de STB (de regionale vrouwenorganisatie) naar het project van IDE, waar gebruik gemaakt wordt van druppelirrigatie en plastic houses, hebben al veel vrouwen gehoord. En ze zijn zonder uitzondering erg enthousiast. Het kan haast niet anders dat we dat systeem in de komende jaren steeds vaker zullen gaan aantreffen in Timal.

Een heel fijn gevoel
Tanja, de voorzitter van Sathsathai, had zich na het bezoek in het voorjaar voorgenomen om deze keer een bibliotheekje te bezoeken waarvoor ze een flink stuk omhoog zou moeten lopen. Ze heeft daarvoor maanden getraind en we hadden een ruime marge van drie uur in het programma opgenomen voor de klim omhoog. Na de verwijdering van haar rechterlong in maart 2009 was een kleine klim afgelopen voorjaar nog een bijna onmogelijke opgave. We wisten niet hoe het nu zou gaan. Het werd een ware zegetocht. Met twijfel aan het begin, maar toen ze een goed ritme te pakken had en haar ademhaling onder controle wist te houden, ging ze als een niet te stuiten stoomtrein. Binnen anderhalf uur hadden we een hoogteverschil van bijna 200 meter overbrugd. Een gevoel van overwinning toen we boven waren in de bibliotheek. She is a champion!

1500 vrouwen aan het lezen
We proberen tijdens dit verblijf alle in het voorjaar gestarte bibliotheekjes voor de vrouwen van Timal te bezoeken. Op een enkele na worden ze allemaal door Annette, de vice-voorzitter van Sathsathai, bezocht. De indrukken zijn heel verschillend. Sommige bibliotheekjes functioneren nu al helemaal volgens de afgesproken regels. In andere treffen we nog veel onkunde aan en moet veel tijd besteed worden aan het opnieuw uitleggen van de procedure van uitlenen en van de verschillende handelingen van inschrijven van leden en registreren van uitlenen en terugbrengen. Deze bibliotheekjes zullen we volgend voorjaar uiteraard opnieuw monitoren.
Uit de gesprekken met de bibliothecaressen en leden van alfabetiseringsklassen is ons duidelijk geworden dat de bibliotheekjes vooral voor de oudere vrouwen aangevuld moeten worden met eenvoudige grote-letter-boekjes. Voor het overige is iedereen erg tevreden over de bibliotheekjes. Wij zijn dat zelf ook: in het afgelopen half jaar zijn al ca. 1500 vrouwen lid geworden die per lid gemiddeld 2 boeken hebben geleend.
Het bezoek aan de bibliotheekjes wordt ook gebruikt om het monitorformulier – dat ieder half jaar door alle bibliothecaressen moet worden ingevuld – samen nog eens door te nemen, zodat de bibliothecaressen dat volgend voorjaar zelf helemaal goed kunnen doen. Na verwerking in Nederland beschikken we daarmee begin januari over een goed feitelijk onderbouwd inzicht in de stand van zaken en weten we welke verbeteringen nodig zijn. Dan kunnen we ook gefundeerd besluiten over het organiseren van nog eens 30 bibliotheekjes, zoals in de planning ligt.
Met de Lions Club Samakushi uit Kathmandu hebben we afgesproken dat zij in april volgend jaar meegaan om ook zelf te beoordelen hoe de bibliotheekjes ervoor staan. Daarmee wordt een belofte ingelost aan de Lions Club Renkum Airborne, die voor de financiering van de bibliotheekjes heeft gezorgd.

Niet poepen in het open veld
Met SaBiNe, onze lokale uitvoeringsorganisatie voor toiletten en rookvrije kooktoestellen, is een tweede contract voor de realisering van een toilet en een rookvrij kooktoestel voor 1200 gezinnen gesloten. Al volgende week gaat het project van start met voorlichting aan de bevolking en met de uitvoering van een inventarisatie van aantallen huizen, al aanwezige toiletten, aanwezige maar te renoveren toiletten, e.d. De uitkomst daarvan is de basis voor het beschikbaar stellen van middelen en voor onze controle op de activiteiten van SaBiNe. Als SaBiNe haar werk net zo goed blijft doen als in het afgelopen jaar en binnen de door haarzelf vastgestelde planning blijft – en we verwachten niet anders – zal dit laatste grote project al begin 2012 klaar zijn. Er rest ons dan nog een klein aanvullend project om ook de laatste van de 5.000 gezinnen van Timal te voorzien van een toilet en een rookvrij kooktoestel. Twee absoluut noodzakelijke voorzieningen om de meest voorkomende ziekten zoals diarree, long- en oogziekten te voorkomen.
SaBiNe kwam met een klein verzoek: ze zouden graag – naar het voorbeeld van Thulo Parsel – op centrale plaatsen in de andere 6 dorpen van Timal borden willen plaatsen die de bevolking oproepen om de toiletten goed te gebruiken. Omdat het over zoveel borden gaat, belopen de kosten al gauw een paar duizend euro. We zullen zien hoe het budget zich ontwikkeld met mee- en tegenvallers. Het idee spreekt wel aan. De tekst van de borden luidt: “We zijn er trots op dat we thuis een toilet hebben. Houdt het schoon. Poep niet in het veld en voorkom daarmee diarree en de verspreiding van ziektes”

Blazende maoïstenleiders
We zijn onze lezers nog een verslag verschuldigd van de ontmoeting op 4 november met een parlementslid van de maoïsten, Suryaman Dong, en met de regionale secretaris van de maoïsten in het district Kavre Palanchowk, Ganga. Hoewel wij hadden gevraagd om een onderhoud onder vier ogen, vond de bijeenkomst op verzoek van de maoïsten plaats in aanwezigheid van vertegenwoordigers van onze beide uitvoeringsorganisaties: SaBiNe en de TCRECA. Kernpunt van de bijeenkomst was de brief die wij in het voorjaar van de maoïsten hadden gekregen en waarin ze om een donatie van € 1500 voor hun partij “vroegen”. Dat “vragen” moet wel even in de goede context worden geplaatst. In april was in Kathmandu sprake van een zeer gespannen en dreigende situatie. De maoïsten hadden de stad “ingenomen” met (volgens henzelf) ca. 100.000 mensen uit de bergen. Ruim acht dagen lag Kathmandu volledig plat en waren er iedere dag demonstraties. De maoïsten eisten het aftreden van de regering. Om hun macht te tonen werd op een dag zelfs een menselijke muur rond het hele centrum gelegd. Niemand kon een aantal uren de stad in of uit. Onze huurbaas kwam ons bezorgd zeggen dat zijn familie vond dat wij het land beter konden verlaten. Onder die omstandigheden kregen wij het “verzoek” om een bijdrage. We weigerden en hebben op onze beurt van de maoïstenleiders in ons gebied geëist dat wij een schriftelijk excuus zouden krijgen. Natuurlijk wilden we die bijdrage niet betalen van ons projectengeld, maar veel belangrijker was dat we wilden voorkomen dat onze lokale partners onder druk zouden worden gezet om projectgeld beschikbaar te stellen. Of nog erger: dat hun gezinnen bedreigd zouden worden als ze daar niet opin zouden gaan.
Om onze eis kracht bij te zetten hebben we de realisering van toiletten en rookvrije kooktoestellen in Mechchhe – het thuisdorp van deze leiders – achteraan de uitvoeringslijst van SaBiNe gezet. In de maanden daarna kregen we via onze vertegenwoordigers eerst berichten dat de maoïsten dat excuus zouden toesturen. Later werd gezegd dat we niet zo zwaar aan het verzoek moesten tillen.
Nu zaten we met elkaar aan tafel om de zaak op te lossen. Van de kant van de maoïsten kwam veel verbaal geweld. Uiteindelijk bleek de kern van de zaak te zijn dat zij van ons besluit om het toilettenproject in “hun” dorp uit te stellen politiek heel veel last hebben gehad. Ons besluit heeft tot veel geruchten in de regio geleid en dat heeft ze fors dwars gezeten. Na veel heen en weer gepraat en weer een half dreigement dat we zoiets niet nog eens moesten doen, werd het “verzoek” demonstratief verscheurd. Wij van onze kant hebben de voorzitter van SaBiNe in dezelfde vergadering gevraagd of hij in staat was om op korte termijn te starten met de realisering van toiletten en rookvrije kooktoestellen in Mechchhe. Dat kon en daarmee was dit akkevietje voorbij.

Voor we weer naar Nederland vertrekken (op 9 december aanstaande) volgt hopelijk nog eenmaal een bijdrage vanuit Nepal. En dan echt met foto’s, want dat is er weer niet van gekomen.

Wilt u meer weten over de activiteiten van de stichting Sathsathai in Nepal? Kijk dan eens op  www.sathsathai.com.

We zijn nu bijna drie weken in Nepal en hebben de lezers van ons weblog erg verwaarloosd. Dat spijt ons en we kunnen er maar één goede reden voor aanvoeren: we zijn erg druk. Om het goed te maken volgt hieronder een hele lap. Even voor gaan zitten dus.
Uit mails begrijpen we dat ons weblog echt gelezen wordt en dat updates gemist worden; fijn om te lezen dat er belangstelling voor is! Dank daarvoor.

Het lijkt Kathmandu wel!!!
Dat riep Ghopal naar zijn vrouw Usha en de rest van zijn familie toen hij voor het eerst in zijn leven overal om zich heen licht uit de huizen van zijn buren zag komen. Ook zijn bergdorp Narayanthan is sinds een paar weken aangesloten op het elektriciteitsnet. Het enthousiasme van de mensen over deze ontwikkeling is voor ons nauwelijks voor te stellen. De eerste keer dat het na zonsondergang niet meer overal aardedonker is. Het effect daarvan op mensen en dieren is enorm. Ons werd verteld dat kinderen de hele avond zingend en dansend door de dorpen gaan. En de beesten weten ook niet wat ze overkomt. Onze vertegenwoordiger Supa, uit het dorp Thulo Parsel, vertelde dat het een bijzondere ervaring was toen ook zijn dorp een paar weken geleden voor het eerst over elektriciteit beschikte. Zijn hanen begonnen spontaan te kraaien, de geiten werden onrustig en de buffels begonnen te loeien toen voor het eerst overal lampen aangingen en hun vertrouwde avondlijke duisternis werd verstoord. Jammer dat we dat tafereel zelf niet hebben kunnen meemaken. Het zal niet lang duren voordat mensen en beesten gewend zullen zijn aan deze nieuwe verworvenheid. Op 25 november vieren we met de bewoners van de hele regio Timal (bestaande uit 7 dorpen) dat ons elektriciteitsproject na ruim 5 jaar succesvol kan worden afgerond. Ongeveer 5.000 gezinnen gaan een toekomst tegemoet die nooit meer hetzelfde zal zijn als de tijd voordat er sprake was van elektriciteit. De oudere generaties kunnen nog nauwelijks geloven dat ook hun dorp nu over elektriciteit beschikt. Het hebben van elektriciteit wordt beschouwd als een teken van vooruitgang. Het voelt als het verkrijgen van een nieuwe status: ze horen er nu ook bij en zijn niet meer dat achterlijke gebied ver van de ontwikkelde wereld; ze nemen – naar hun gevoel – nu ook deel aan de ontwikkelde wereld met steden als Banepa, het regionale handelscentrum waar ze hun inkopen doen en naar het ziekenhuis gaan, of de hoofdstad Kathmandu waar veel familieleden naartoe zijn getrokken en veel kinderen studeren.
Natuurlijk zijn we heel erg benieuwd of de beschikbaarheid van elektriciteit de mensen ook zal helpen in hun ontwikkeling, hen nieuw perspectief zal bieden en zal bijdragen aan vooruitgang. Bekend is dat door de komst van elektriciteit kinderen ’s avonds huiswerk kunnen maken. Maar zal het ook bijdragen aan nieuwe bedrijvigheid en inkomsten? Zoals overal elders in de wereld is een televisie het eerste dat Nepalezen kopen zodra er elektriciteit is. Jammer alleen dat ze zich vaak niet realiseren dat je ook de mogelijkheid moet hebben om een tv-signaal te kunnen ontvangen. In de bergen liggen geen tv-kabels en niet overal staan straalzenders. En dat betekent in Timal dus meestal “TV-luisteren”.
Gelukkig hebben we in het voorjaar in Sarshukharka al gezien dat een timmerman een cirkelzaag had gekocht en in Thulo Parsel hebben een paar lokale teashophouders direct een koelkast gekocht. De eerste signalen dat de komst van elektriciteit ook bijdraagt aan nieuwe bedrijvigheid en nieuwe inkomsten.

Zo doen ze dat in de bergen
Tot onze grote vreugde kregen we begin oktober het bericht dat in ward 9 van het dorp Thulo Parsel twee rivaliserende microfinancieringsgroepen van vrouwen waren samengevoegd. Eerder hebben we zelf veel energie gestoken in het overbruggen van de tegenstellingen tussen beide groepen, maar zonder langdurig resultaat. De dorpsbewoners hebben het nu op hun eigen manier gedaan. In onze ogen keihard, maar wel effectief. Het grootste struikelblok was een hele sterke vrouw, Marmen, waar wij ondanks – of misschien wel juist vanwege – haar eigenzinnigheid veel respect voor hebben. In een omgeving waarin mensen weinig gericht lijken op vooruitgang, wist zij precies wat ze wilde en stelde ze alles in het werk om haar plannen te realiseren; een vrouw met initiatief en lef en daarmee in haar dorpsgemeenschap ook een beetje een buitenbeentje.
Wat er is gebeurd is het volgende: Toen in het dorp iemand was overleden en de dorpsbewoners aan de slag gingen met het voorbereiden van de uitvaartceremonies, werd Marmen uitgesloten van deelname. Haar werd te kennen gegeven dat zij niet aanwezig kon zijn bij de crematie en niet kon deelnemen aan de rituelen die daarbij horen. Ze werd buiten de gemeenschap geplaatst. Dat was voor Marmen zo’n ingrijpende gebeurtenis dat zij een week later in het openbaar haar excuses heeft aangeboden voor haar gedrag in het verleden, haar verzet heeft gestaakt tegen de vorming van één sterke microfinancieringsgroep en de leiding over haar eigen microfinancieringsgroep heeft opgegeven.
De gemeenschap tegenover het individu; zo doen ze dat in de bergen.

Marjo’s boodschap: “luisteren, luisteren, luisteren”
Drie maanden lang heeft Marjo Jenniskens, een Nederlandse vrouw die al ruim 7 jaar ontwikkelingswerk doet in Nepal en een goede vriendin van ons, samengewoond, samengeleefd en samengewerkt met de voorzitster van de Vrouwen Advies Commissie van Timal, Usha Ghising. Nooit zouden we zoveel inside information hebben kunnen krijgen als door dit verblijf van Marjo in Timal. En we hebben moeten vaststellen dat we met al onze goede bedoelingen en kennis van jaren werken in Timal onze vrouwenprojecten toch nog teveel hebben ingevuld vanuit onze eigen kennis en ervaringen. De werkelijkheid en de belevingswereld van de vrouwen van Timal blijkt toch anders. Altijd proberen we zoveel mogelijk aan te sluiten op de wensen en mogelijkheden van de inwoners van Timal en hen niet te vertellen wat goed voor ze is en ze vooral geen projecten op te dringen. We hadden een prachtig project in gedachten om vrouwen te stimuleren en te ondersteunen bij het opzetten van wat grootschaliger nieuwe economische bedrijvigheid. Op basis van de informatie die Marjo en Usha hebben verzameld hebben we onze ambities moeten bijstellen. Minder gericht op grootschalige economische activiteiten en op het snel bereiken van resultaten. Marjo en Usha hebben ons verrast met een compleet voorstel, dat bestaat uit een inventarisatie onder ruim 800 vrouwen in Timal van hun eigen dromen en plannen voor nieuwe bedrijvigheid en een voorstel hoe daarnaar toe te werken. Dat laatste voorstel is helemaal gericht op het verschaffen van kennis en omvat een uitgebreid programma van een kleine 40 verschillende, korte en langere trainingen voor vrouwen. Kern van de economische activiteiten die de vrouwen graag willen is dat ze zich richten op het eigen dorp en de eigen regio en op het vervullen van wensen van de dorpsbewoners en niet – zoals wij dat hadden bedacht – op meer grootschalige productie voor de markten in Banepa en Kathmandu. De voorgestelde aanpak van het project sluit naadloos aan op de wensen, ideeën en mogelijkheden van de vrouwen van Timal. Dat voelt voor ons een beetje als een stapje terug, maar betekent waarschijnlijk wel dat er een basis wordt gelegd voor het starten van nieuwe economische bedrijvigheid die vele malen sterker en duurzamer is dan met de aanpak die ons voor ogen stond realiseerbaar zou zijn. Met de voorgestelde aanpak gaan we dus aan de gang.

De slagroom op ons werkbezoek: de driedaagse conferentie op 12, 13 en 14 november in Dhulikhel van de Women Advisory Committee van Timal (WAC)
Zeer voldaan en doodmoe zijn we na de conferentie weer naar Kathmandu gegaan. Het was een schitterende ervaring. Bijzonder genoten hebben we van het enorme verschil tussen de conferentie in april dit jaar en nu. Op een enkeling na deden alle deelneemsters actief mee, was niemand te bedeesd om haar mening te geven en was er al duidelijk sprake van een WIJ-gevoel. Het belang van dat laatste zal benadrukt blijven worden, maar het was prachtig om te ervaren dat het nu al te bespeuren viel. En dat al een half jaar na de echte start van de Woman Advisory Committee: de organisatie die de belangen van de vrouwen van Timal vertegenwoordigt en hopelijk uitgroeit tot een zelfstandige en sterke lokale vrouwenbeweging.Het zou vrij uniek zijn als het gaat lukken om een dergelijke organisatie van alleen vrouwen van de grond te krijgen. Aan ons zal het niet liggen. Het komende jaar zal in het teken staan van trainingen, trainingen en trainingen.
Tijdens de conferentie zijn een paar belangrijke stappen gezet. De organisatie van onze vrouwenprojecten is versterkt met een field coördinato: een jonge vrouw uit het gebied met echte leiderskwaliteiten die zich fulltime gaat inzetten voor de realisering van ons vrouwenprogramma. De taken en verantwoordelijkheden van de 7 women mobilizers (1 per dorp) en de field coördinator van Timal zijn duidelijk beschreven en besproken.
En er is een belangrijke stap gezet in de richting van de realisering van een eigen huis voor de activiteiten van de WAC; een centrale plek waar vergaderd kan worden, waar trainingen georganiseerd kunnen worden en waar vrouwen kunnen blijven slapen als ze na een vergadering of training niet meer naar huis kunnen lopen. En natuurlijk is zo’n eigen gebouw van de vrouwen van Timal een heel belangrijk symbool van eenheid en samenwerking; uniek in hun regio. Met financiële steun van een drietal sponsors die via Marjo zijn binnengekomen en een bijdrage van Sathsathai is de financiering op een kleine € 700,– na bijna rond.
Mocht iemand geïnteresseerd zijn om een bijdrage te leveren om het laatste financiële gat voor het huis van de vrouwen van Timal te dichten: heel erg graag!
Ook is besloten dat Sathsathai tot april a.s. een kleine financiële bijdrage zal leveren voor de vergaderingen van de WAC, zodat ze over een klein eigen budget beschikken. Daarna zal dat eigen budget bestaan uit jaarlijkse inkomsten uit aandelen in de elektriciteitscoöperatie van Timal: Sathsathai heeft haar eigen aandelen (367 stuks) overgedragen aan de WAC, waardoor de WAC niet alleen beschikt over een weliswaar beperkte maar vaste stroom inkomsten, maar ook een van de grootste aandeelhouder in de elektriciteitscoöperatie TCRECA is: zeggenschap door en voor vrouwen dus!
Het streven is om begin 2012 in Timal een multipurpose Saving and Credit Cooperative Society (SACCOS) in bedrijf te hebben. Een regionale “bank” van de vrouwen van Timal met zo’n 3000-5000 leden met een brede doelstelling gericht op de ontwikkeling van de vrouwen van Timal. Als deze SACCOS functioneert, kan de WAC worden opgeheven en kunnen de vrouwenprogramma’s, de field coördinator en de 7 women mobilizers zonder hulp van buitenaf worden gefinancierd uit een stukje winst van de SACCOS en het dividend uit de aandelen TCRECA.
Als eerste stap op weg naar een eigen organisatie van de vrouwen van Timal is tijdens de conferentie een naam gekozen; dat wordt ook de naam van de SACCOS. Ondanks onze bezwaren moest in die naam een verwijzing zitten naar onze eigen namen. De nieuwe naam is Sathsathai Satab Chetriya Bahuudesya Aama Bachat thatha Rin Sahakari Ltd. De letterlijke vertaling hiervan is: Gezamenlijke Sangram/Tanja/Ben (satab) regionale multipurpose saving and credit organisatie voor vrouwen; afgekort: STB.

De conferentie
Er waren 23 van de 25 leden van de Women Advisory Committee van Timal aanwezig, waaronder alle 7 women mobilizers. Tanja verzorgde de opening en refereerde aan het verhaal van de olifant dat we in het voorjaar hebben verteld. Het sterkste dier ter wereld dat – geconditioneerd door cultuur en traditie en opleiding/training – gedwee blijft staan als ze met een touwtje aan een paaltje wordt vastgebonden. Tanja roept de vrouwen op om te geloven in hun eigen kracht en te geloven dat ze kunnen bereiken wat ze willen. Ze wijst ze op hun belangrijke taak. De mobilizers en de WAC-leden moeten de vrouwen van Timal ervan overtuigen dat ze allemaal net zo sterk zijn als een olifant en kunnen bereiken wat ze willen. Nieuwe kennis is daarvoor het voertuig. Als symbool en herinnering aan deze vergelijking deelt Tanja aan alle vrouwen een klein olifantje uit.
Onze programmamanager Sangram legt de vrouwen uit dat en waarom het vrouwenprogramma voor Timal van de vrouwen van Timal zelf is en niet van Sathsathai. Sathsathai wil hen slechts ondersteunen bij hun streven de vrouwen van Timal uit hun achterstandspositie en in het proces van economische bedrijvigheid komen.

Druppelirrigatie en groenteteelt door Gambar Thapa
Onverwacht arriveert Gambar Thapa, de programme officer van IDE die eigenlijk de volgende middag zou komen. Hij vertelt in het kort over de activiteiten van IDE. IDE is een Amerikaanse ontwikkelingsorganisatie die gespecialiseerd is in het telen van groenten met behulp van druppelirrigatie en het organiseren van kleine boertjes, zodat ze toegang krijgen tot de markteconomie. Een grote sponsor van IDE is Bill Gates: werken Sathsathai en Bil Gates nu samen? De kern van het verhaal van Thapa is uitleg over het verbouwen van groenten met behulp van een systeem van druppelirrigatie. Met heel weinig water kunnen met dat systeem in de droge tijd allerlei groenten worden verbouwd.
De kosten van een compleet basissysteem voor 20 planten (50 liter watertank, pijpen, gaatjesslangen en wat kraantjes) is 1900 rupees/nog geen € 20,– . Het systeem is geschikt voor de verbouw van bloemkool, tomaten, komkommers, pompoenen, e.d. Het systeem wordt vaak gebruikt in combinatie met een eenvoudige kas (een plastic house). De vrouwen zullen zondagochtend, de dag na de conferentie, een excursie maken naar een project met druppelirrigatie voor 15 gezinnen in Banepa. Daar kunnen ze zien wat er met druppelirrigatie en plastic houses mogelijk is. De investering in het systeem kan meestal al met één oogst worden terugverdiend.
De vrouwen luisteren zeer geïnteresseerd en maken veel aantekeningen. Ze proberen het schematische tekeningetje van het systeem, dat Thapa op het bord heeft getekend, zoveel mogelijk na te tekenen.
Thapa adviseert de vrouwen om een verzoek om ondersteuning in te dienen bij het Agricultural Department als ze het systeem zouden willen hebben. Dit department kan een kleine financiële bijdragen leveren en kan trainingen verzorgen over bijvoorbeeld het gebruik van voedingsstoffen en van bestrijdingsmiddelen. Hij herhaalt dat druppelirrigatie in combinatie met een plastic house een goede investering is om met een klein stukje land inkomen te genereren.
We hopen dat het Agricultural Department de komende jaren overspoeld zal worden met aanvragen van groepen vrouwen uit Timal. Gelet op de grote interesse zou dat wel eens een hele realistische hoop kunnen zijn.

Twee trainingen: microfinanciering en gender
In de afgelopen maanden hebben de leden van de WAC en de mobilizers twee trainingen gevolgd: over gender (vrouwenvraagstukken, gelijke rechten van mannen en vrouwen) en een verdiepingscursus microfinanciering.
Women mobilizers Sunita, Durgamaya en Belimaya vertellen over hun ervaringen. Samengevat zeggen ze dat ze veel hebben geleerd en tijdens de maandelijkse bijeenkomsten met de microfinancierings-groepen uit hun eigen dorp hun nieuwe kennis ook goed kunnen delen met de vrouwen. Zo delen enkele duizenden vrouwen mee in nieuwe kennis en vaardigheden. Ze vonden het wel heel moeilijk en waren erg zenuwachtig toen ze voor het eerst zelf uitleg moesten geven aan de vrouwengroepen in hun dorpen over gender en microfinanciering. Daarom vragen ze om nog meer training. Om meer zelfvertrouwen en meer kennis te krijgen en daardoor de vrouwen in hun dorp beter te kunnen voorlichten en helpen. Ze vertellen ook dat de vrouwen in hun dorpen veel belangstelling hebben voor gendervraagstukken; een belangrijk onderdeel van empowerment van vrouwen.  

Werk in de VDC’s in de afgelopen maanden
In juni jl. zijn 7 zogenoemde women mobilizers aan de slag gegaan; één per dorp. Het is hun taak om de maandelijkse bijeenkomsten van de 9 microfinancieringsgroepen in hun eigen dorp (voor heel Timal dus 9×7=63 groepen) bij te wonen en de leden te trainen in microfinancering, te informeren over het belang van oprichting van een SACCOS en van aansluiting van hun eigen groep bij de SACCOS én om de leden te stimuleren en te ondersteunen bij het opzetten van inkomengenererende activiteiten. 
Women mobilizers Ambika, Ramsali en Sachina vertellen dat ze iedere maand de verschillende budget samuaharu in hun dorp bezoeken en dat ze hele positieve reacties krijgen van de vrouwen. Ze zeggen dat de vrouwen actiever zijn geworden en zelf rules and regulations voor hun eigen groep hebben gemaakt (bijvoorbeeld over afwezigheid van een lid). Ze zeggen ook dat vrouwen vroeger nooit luisterden en mannen hen niet stimuleerden. Dat is nu anders: vrouwen zijn nu meer geïnteresseerd en komen regelmatiger naar bijeenkomsten. Ze vertellen dat de mannen goed reageren en hun vrouwen nu ook motiveren om de bijeenkomsten bij te wonen.

Planning van de trainingen die het komende half jaar zullen worden georganiseerd voor de vrouwen in Timal en de selectiecriteria voor deelneemsters
Dit was het belangrijkste onderdeel van de driedaagse conferentie en een van de hoogtepunten van het werkbezoek dit najaar. Aan de basis lagen twee documenten:
. een inventarisatie van wensen van vrouwen in Timal over vaardigheidstrainingen. Deze inventarisatie is gemaakt door Usha en Marjo Jenniskens gedurende een rondtocht door Timal van 19 dagen waarin ze 21 groepen vrouwen hebben gesproken; in totaal hebben ruim 800 vrouwen aan deze gesprekken deelgenomen. De inventarisatieronde is een fysiek zware opgave geweest; deze vond plaats tijdens de regentijd wat het belopen van de toch al zeer steile hellingen in Timal extra zwaar maakte. De totale inventarisatie beslaat een Excel bestand van 8 x A-4 en bevat, naast een overzicht van door de vrouwen in Timal gewenste trainingen, informatie per training over trainingsinstituten, contactpersonen, duur van de trainingen, plaats waar trainingen gegeven kunnen worden en kosten van de trainingen e.d.
. een document met criteria voor
(a) de selectie door de WAC-leden van trainingen per deelgebied (voor de inventarisatie en de organisatie van de trainingen zijn de 7 VDC’s van Timal ingedeeld in 21 deelgebieden op basis van loopafstanden en aantallen inwoners) en
(b) de selectie door de women mobilizers van deelnemers aan de te organiseren trainingen per deelgebied.
Voorafgaand aan het selectieproces van trainingen per deelgebied zijn de selectiecriteria met alle WAC-leden en mobilizers uitgebreid doorgenomen. Vervolgens zijn tijdens de conferentie voor de 21 verschillende deelgebieden steeds 3 te organiseren trainingen geselecteerd: 1 uit de door de oudere vrouwen gekozen categorieën (zeep, wierook, manden en kaarsen maken en breien) en 2 uit de categorieën die vooral voor jonge vrouwen en voor de economisch meest interessante groep vrouwen van ca 25- 45 jaar interessant zijn (en dus ook door hen zijn genoemd). In deze laatste categorie vallen bijvoorbeeld trainingen gericht op het opzetten van een naaiwinkeltje of een schoonheidssalonnetje, een computercursus, leren borduren, groenten/paddenstoelen of fruit telen, vis kweken, bijen houden, geiten/kippen of buffels houden, eerste hulp voor dieren, kleden knopen, een bakkerij opzetten, bamboe producten en kinderspeelgoed maken e.d.
Het keuzeproces was een zeer geanimeerde en bedrijvige bezigheid met veel onderling overleg en herbezinning op eerder gemaakte keuzes. De mobilizers was gevraagd om bij hun keuze vooral de wensen van de vrouwen in hun dorpen voor ogen te houden en niet persoonlijke voorkeuren de overhand te laten nemen. In hoeverre dat is gelukt weten we natuurlijk niet. Wel is een aantal keren een verbeteringsslag gemaakt als bleek dat de gemaakte keuzes te zeer afweken van de door Usha en Marjo per deelgebied gemaakte inventarisatie van wensen van daar wonende vrouwen.
Om de 3 voor ieder van de 21 deelgebieden gemaakte keuzes voor trainingen voor iedereen duidelijk te kunnen laten zien, werd gebruik gemaakt van een hele wand met flapover-vellen, waarop de keuzes per deelgebied werden opgeschreven, doorgehaald en verbeterd.
Wonder boven wonder verliep dit chaotisch ogende proces redelijk vlot en waren alle keuzes in een uur of twee gemaakt.
Bij field coordinator Usha ligt nu de verantwoordelijkheid om uit de gemaakte keuzes een planning te maken van te organiseren trainingen. Haar is gevraagd om de planning eind november klaar te hebben, zodat de voorzitter van Sathsathai groen licht kan geven voordat afspraken worden gemaakt met trainingsinstituten. In de selectiecriteria zijn weliswaar maximum budgetten voor beide categorieën trainingen aangegeven, maar de ervaring leert dat financiële grenzen voor Nepalezen soms weinig betekenis hebben en een eindcheck blijft dus (voorlopig?) nodig.
De bedoeling is dat alle 63 trainingen in de periode december 2010- april 2011 (dus voor de volgende regentijd) worden georganiseerd. Dat zal een forse aanslag doen op de coördinerende vaardigheden van de nieuwe field coördinator Usha; voor haar persoonlijk zal het een belangrijk leerproces zijn. Aan de trainingen zullen naar verwachting 600-900 vrouwen uit Timal kunnen deelnemen.
We hebben de stille hoop dat we in april volgend jaar al de eerste inkomende genererende activiteiten zullen zien.

Groot succes?
Zojuist Usha vanuit Narayanthan aan de telefoon gehad. De excursie naar het project in Banepa is een groot succes geweest. Zijzelf heeft na terugkomst in haar dorp direct een groep vrouwen bij elkaar geroepen en hen over de druppeltechniek verteld, de plastic houses en hoe je daarmee in de droge tijd toch heel goed groenten kunt verbouwen. Volgens Usha willen alle vrouwen zo’n systeem hebben!! Het eerste succes?
Usha kijkt ook met heel veel plezier terug op de conferentie. Er is zoveel gebeurt en besproken. En morgen heeft ze al een afspraak in Dhulikhel met een deskundige die haar gaat helpen om met de keuzes in de conferentie een trainingsprogramma voor honderden vrouwen in Timal te maken.

Tanja’s gezondheid
Wilskracht vermag veel; dat is de laatste dagen maar weer eens gebleken. Twee dagen voor de driedaagse conferentie in Dhulikhel met de vrouwen uit Timal kreeg Tanja plotseling hoge koorts (39,7) en voelde ze zich niet goed. De verschijnselen wezen sterk in de richting van griep. We zijn toch naar de conferentie gegaan (maandenlang voorbereid en de kern van ons bezoek) en daar zijn we ook blij mee; zie voorgaande impressie van de conferentie. Maar toen we zaterdagavond na de conferentie weer terug waren in ons appartementje in Kathmandu sloeg de griep (?) wederom toe. Hoge koorts, algehele malaise, spierpijn, hoofdpijn en misselijkheid. En de extra spierkracht waar ze in Doesburg zo intensief voor heeft getraind om ook in de bergen van ons werkgebied een beetje uit de voeten te kunnen is na twee dagen in bed helemaal weg. Dat geldt ook voor de paar extra kilootjes die ze als “reserve” voor ziekte in Nepal had bijgegeten.
Heel erg jammer zo’n domper. Ze wil zich zo graag inzetten voor de ontwikkeling van de vrouwen van Timal. Maar ja: ke garne?

Binnenkort meer nieuws op dit weblog en dan met foto’s!!

Wilt u meer weten over de activiteiten van de stichting Sathsathai in Nepal? Kijk dan eens op www.sathsathai.com.